FRAME SEMANTICS AS A COGNITIVE METHOD FOR THE ANALYSIS OF NEW KAZAKH TERMS

2025

Closed access Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.70239/arsu.2025.t81.n3.16
Data confidence 85 high
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Мақалада қазақ тілі терминологиялық жүйесі дамуының заңды нәтижесі ретінде қарастырылатын белгілі бір құбылыстарды ғылыми айналымға ұсыну қажеттігінен туындайтын жаңа қазақ терминдері мен олардың ұғымдармен байланысының көрінісі ретінде фреймдік құрылым қарастырылады. Мақала авторлары терминология мен когнитивтік лингвистиканың байланысын ғылыми салада да, жалпы тілде де белсенді қолданылып жүрген жаңа терминдер мысалында талдайды. Қолданыстағы номинативті бірліктердің негізінде жасалған терминдер нысан туралы барлық мүмкін ақпаратты қамтитын фреймдің құрылым шеңберінде қарастырылады. Мақалада терминнің тілдің факті және оның сөйлеуші санасындағы ұғым, когнитивтік құрылым ретінде көрініс табуы арасындағы психикалық байланыс мәселесі көрсетіледі. Мақаланың мақсаты белгілі бір фреймдік модельдің қалыптасуына әкелетін, концептуалды талдау негізінде менталды бірлік ретіндегі ұғым мен оның тілдік көрінісі арақатынасын көрсету болып табылады. Мақаланың негізгі материалдары мен теориялық тұжырымдарын жоғары оқу орындарында филология мамандығының магистрант, PhD докторанттарына когнитивтік терминология мәселелерін қарастыратын арнайы курстар мен оқу құралдарын жасауда қолдануға болады. Зерттеу барысында алынған нәтижелер мен тұжырымдардың бірқатары шеттілді кірме терминдерді қазақ тіліне аудару және жаңа терминдер жасау үдерістерін оңайландыру белгілерін анықтауда негіз болады.