TÖRE BİTİGİ’NE GÖRE GREGORYAN KIPÇAKLARDA HANEDANLIK SİSTEMİ TERİMLERİ

2025

Full text Open access: Gold Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.28981/hikmet.1636182
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Tarihte Kıpçak-Ermeni ilişkileri neticesinde Kıpçakların bir bölümü Gregoryanlığı benimsemişlerdir. Gregoryan Kıpçaklar adıyla literatürde yer edinen bu Kıpçaklar, Ermeni alfabesi temelinde kendi dillerinde yazılı eserler meydana getirmişlerdir. 16 ve 17. yüzyıllarda Doğu Avrupa’da meydana getirdikleri edebî dil ile filolojik, tarihî, hukukî, dinî gibi alanlarda metinler kaleme almışlardır. Bu eserlerden hareketle dönemin dili için “Ermeni Harfli Kıpçak Türkçesi” ifadesi de literatüre yerleşmiştir. Gregoryan Kıpçakların dil yadigârları arasında 16. yüzyılda yazılmış hukuk belgeleri olan Töre Bitigi adlı eser, bu çalışmaya kaynaklık etmektedir. Bu çalışmada, Töre Bitigi adlı eserden hareketle Gregoryan Kıpçakların hanedanlık sistemi ile ilgili yasalar üzerinde durulacak ve hanedanlık sistemini yansıtan kelimeler tespit edilerek yorumlanacaktır.