ПРОФЕССОР АҚСЕЛЕУ СЕЙДІМБЕК ЗЕРТТЕУЛЕРІНДЕГІ ҰЛТТЫҚ ИДЕЯ МӘСЕЛЕЛЕРІ

2025

Full text Open access: Gold Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.48010/aa.v103i2.631
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Кез-келген мемлекет үшін бағдар ретінде ұстанатын идея, ал унитарлы мемлекетке – ұлттық идея қажет. Кеңес заманында Ұлы Далада өркен жайған игілікті істердің мирасқорларының бірі – Қазақ Елінің материалдық байлықтары мен рухани құндылықтары жеткілікті дәрежеде зерттелмеді. Солардың бірі ұлттың ой-түйсігін, ұмтылыс-арманын, ұстаным-межелерін білдіретін – ұлттық идея. Жалпы алғанда әлеуметтік-философиялық әдебиеттер мен энциклопедияларда идея, идеология туралы аз жазылған жоқ. Бірақ, болашағын интернационалистік қоғамнан көрген Кеңестік дәуірде ұлттық идея, ұлттық идеология мәселесіне көңіл бөлінбеді. Мақалада ұлттық идея тақырыбын өзінің көптеген ғылыми ізденістеріне арқау еткен профессор А.Сейдімбектің еңбектеріне талдау жасау арқылы ұлттық идеяның тарихына, негіздері мен мәніне, эволюциясына, ХХ ғасыр басындағы ұлттық идеяның басты ерекшеліктеріне, оның қазіргі ахуалына сараптама жасалады. Сонымен қатар, А.Сейдімбектің қазақ халқының ұлттық сана-сезімі, тұрмыс-тіршілігі, діні, ділі, тілі мен мәдениетіне қатысты айтқан терең пайымдауларының мән-мағынасына, ұлттық идея мен ұлт болмысы тұрғысынан талдау жасалады.