Abstract
Аңдатпа Мақалада микроклиматтық параметрлердің мүйізді ірі қара мал (МІҚ) физиологиялық жағдайы мен өнімділігіне әсері қарастырылады. Зерттеу үш түрлі мал шаруашылығы ғимараттарын қамтыды, олар микроклиматты бақылау жүйелері бойынша ерекшеленді. Температура, ылғалдылық, ауаның қозғалыс жылдамдығы және зиянды газдардың концентрациясы сияқты параметрлер және олардың жануарлардың физиологиялық жағдайы мен сүт өнімділігіне әсері зерттелді. Талдау нәтижелері көрсеткендей, оңтайлы микроклиматтық жағдайларды сақтау жануарлардың аурушаңдық деңгейін 22%-ға төмендетуге, стресс деңгейін азайтуға және тыныс алу жиілігі мен дене температурасы сияқты физиологиялық көрсеткіштерді жақсартуға әкелді. Сонымен қатар, микроклиматты оңтайландыру сүт өнімділігін 12–15%-ға арттыруға ықпал етті. Толықтай автоматтандырылған микроклиматты басқару жүйесі бар топқа ерекше назар аударылды, бұл топ барлық көрсеткіштер бойынша ең жақсы нәтижелерді көрсетті: аурушаңдық деңгейі ең төмен (8%) және өнімділік ең жоғары (23,5 л/күн) болды. Алынған деректер микроклиматты бақылаудың заманауи технологияларын қолданудың жануарлар денсаулығын қамтамасыз етуде және мал шаруашылығы кәсіпорындарының экономикалық тиімділігін арттырудағы маңыздылығын растайды. Зерттеу нәтижелері мал шаруашылығы кешендерін жобалау мен жаңғыртуға, сондай-ақ климаттық және өңірлік ерекшеліктерді ескере отырып, микроклиматты басқару стратегияларын қалыптастыруға пайдаланылуы мүмкін.