Tarihî Türk Lehçelerinden Kazak ve Türkiye Türkçesine kulun Kelimesi

2025

Full text Open access: Gold Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.38155/ksbd.1609336
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Kelimelerin hem semantik hem de fonetik olarak sosyolojik, coğrafi, kültürel vb. ihtiyaçlar çerçevesinde tarihî süreç içerisinde değişerek varlığını devam ettirdiği görülmektedir. Bu değişimler bilhassa belirtilen “ihtiyaçlar” özelinde gerçekleşmektedir. İhtiyaçlar toplumun maddi ve manevi olarak ilişki içerisinde olduğu bütün tözlere göre belirlenir. Bu tözler o topluma ihtiyaç duyduğu “şeyi” kelimeler aracılığıyla ya yeniden yaratım süreciyle ya da var olan kelimelerde çeşitli anlamsal dönüşümler, yan anlam eklemeler, mecazlaştırma gibi yollarla sunar. Bu durumda dil de doğal olarak bir gelişim ve dönüşüm süreci yaşar. Hazırlanan bu çalışmayla öncelikle “kulun” kelimesi üzerine yapılan etimoloji çalışmaları değerlendirilecek sonrasında kelimenin Türkçenin tarihî metinlerinde kullanım alanı tanıklatılacaktır. Çalışmanın karşılaştırma bölümünde ise kelimenin Türkiye Türkçesi ile Kazak Türkçesi arasındaki kullanım farklılıkları tespit edilecektir. Böylelikle iki farklı lehçenin aynı kelimeyi kendi ihtiyaçları doğrultusunda nasıl değiştirip dönüştürdükleri ortaya konulmaya çalışılacaktır. Çalışmada tarihî metinler yanında iki lehçe arasında karşılaştırmaları yapabilmek adına sözlüklerden, çağdaş metinlerden ve lehçeler üzerine yapılan çeşitli çalışmalardan faydalanılacaktır.