Tarihî Türk Lehçelerinden Kazak ve Türkiye Türkçesine kulun Kelimesi

2025

Полный текст Открытый доступ: Gold Метаданные (CSL-JSON)
DOI 10.38155/ksbd.1609336
Достоверность данных 70 средняя
Как считается эта оценка

Складывается из проверяемых признаков самой записи: есть ли у статьи DOI, сколько независимых источников подтвердили её данные, заполнены ли обязательные поля и насколько свежо последнее подтверждение. Снижают оценку расхождения между источниками и отсутствие идентификатора. Значение от 80 означает, что запись опубликована без дополнительной проверки; от 60 до 79 — что она опубликована с пониженной достоверностью и ручная проверка желательна. Запись, выверенную редактором вручную, пересчёт не опускает ниже 90. Это оценка наших данных о статье, а не оценка самой статьи.

Аннотация

Kelimelerin hem semantik hem de fonetik olarak sosyolojik, coğrafi, kültürel vb. ihtiyaçlar çerçevesinde tarihî süreç içerisinde değişerek varlığını devam ettirdiği görülmektedir. Bu değişimler bilhassa belirtilen “ihtiyaçlar” özelinde gerçekleşmektedir. İhtiyaçlar toplumun maddi ve manevi olarak ilişki içerisinde olduğu bütün tözlere göre belirlenir. Bu tözler o topluma ihtiyaç duyduğu “şeyi” kelimeler aracılığıyla ya yeniden yaratım süreciyle ya da var olan kelimelerde çeşitli anlamsal dönüşümler, yan anlam eklemeler, mecazlaştırma gibi yollarla sunar. Bu durumda dil de doğal olarak bir gelişim ve dönüşüm süreci yaşar. Hazırlanan bu çalışmayla öncelikle “kulun” kelimesi üzerine yapılan etimoloji çalışmaları değerlendirilecek sonrasında kelimenin Türkçenin tarihî metinlerinde kullanım alanı tanıklatılacaktır. Çalışmanın karşılaştırma bölümünde ise kelimenin Türkiye Türkçesi ile Kazak Türkçesi arasındaki kullanım farklılıkları tespit edilecektir. Böylelikle iki farklı lehçenin aynı kelimeyi kendi ihtiyaçları doğrultusunda nasıl değiştirip dönüştürdükleri ortaya konulmaya çalışılacaktır. Çalışmada tarihî metinler yanında iki lehçe arasında karşılaştırmaları yapabilmek adına sözlüklerden, çağdaş metinlerden ve lehçeler üzerine yapılan çeşitli çalışmalardan faydalanılacaktır.