Abstract
Мақалада Ақмола облысынының жеке шаруа қожалығында моракселлезбен ауырған бұзаудан бөлініп алынған Moraxella bovis B-2017/44 індеттік штаммынан дайындалған инактивтендірілген вакцинаның тәжірибелік үлгісінің иммуногендік белсенділігін экспериментальді жағдайларда зерттеу нәтижелері келтірілген. Вакцинаның иммуногендік көрсеткіші комплементті ұзақ байланыстыру реакциясында сыналып, тәжірибелік топтардағы бұзаулардың комплемент байланыстырушы антидене титрі бір жылға дейін сақталатындығы анықталды. Превентивті препараттың тәжірибелік үлгісі вакцинаға қойылатын стерильдік, залалсыздық, иммуногендік талаптарына сәйкес келді. Препараттың оңтайлы сақтау мерзімі 4-6°C-та 12 айды қамтыды. 6-18 айлық бұзаулардан іріктеліп алынған 26 бұзаудан тұратын екі тәжірибелік топтың алғашқысына вакцина тері астына, ал екінші топқа бұлшық етке иммунизацияланды. Бақылау тобындағы 27 бұзауға тек Montanide ISA 70 VG адъюванты тері астына егілді. Моракселлаға қарсы антидене титрінің ең жоғарғы көрсеткіші тері астына егілген тәжірибелік жануарларда 1:184 (+48,5%-32,7%), ал бұлшық етке егілген бұзауларда 1:160 (+30,1%,-23,1%) құрап, 12-ші айда 17 (+14,1% -12,3%) және 10 (+14,1% -12,3%) көрсетті. Бақылау тобындағы бұзауларда комплементті ұзақ байланыстыру реакциясында гемолиз тежелуі байқалмады. Иммунитет қарқындылығы 97%, ал иммунделмеген бақылау тобында індетті кератоконъюнктивиттің клиникалық көрінісі 77,5% жануарларда тіркелді.