Abstract
Мақалада Ақтөбе облысы Алға ауданында орналасқан «Реймкул» шаруа қожалығындағы әулиекөл тұқымының өсу, даму ерекшеліктері бойынша жүргізілген зерттеу жұмыстарының нәтижелері көрсетілген. Қазақстанның батыс аймағы бойынша әулиекөл тұқымының өсу даму ерекшеліктерін зерттеу ірі қара шаруашылығының дамуына, соның ішінде отандық тұқым санының көбеюіне үлесін қосады. Зерттеу жұмыстарында әулиекөл тұқымы сиырлары, бұқалары және төлдерінің экстерьерлік ерекшеліктері және төлдерінің өсу даму көрсеткіштері көрсетілген. «Реймкул» шаруа қожалығы 2010 жылдан бастап аулиекөл тұқымын өсірумен айналысады және әулиекөл тұқымы бойынша Республикалық палатаның мүшесі болып табылады. Әулиекөл тұқымы сиырлары, бұқалары және төлдерінің тірілей салмағы мен негізгі дене өлшемдері алынды:шоқтығының биіктігі,құйымшағының биіктігі,кеуде енділігі мен тереңдігі,сербек аралық енділігі,тұрқының қиғаш ұзындығы,кеуде орамы,жіліншік орамы.Әулиекөл тұқымы бұқашықтарының салмағы 6 айлығында 229,3 кг-ды, 8 айлығында 269,7 кг-ды, 12 айлығында 370,7 кг-ды құрады.Ал қашарларыныкі 6 айлығында 227,5 кг-ды, 8 айлығында 259,6кг-ды, 12 айлығында 339,8 кг-ды құрады. Жануарларды экстерьері бойынша бағалау жануарлардың артықшылықтары мен кемшіліктерін, олардың қоңдылығын, тұқымдық тиесілігін, өнімділік бағытын анықтау тәсілі болып табылады. Ерте жастағы бұзаудың өнімділігі мен өсуі және өсу себептерін анықтау мүмкіндіктерін іздеудің маңызы зор.