СӨЙЛЕУ ТІЛІ ЖАЛПЫ ДАМЫМАҒАН ІІІ ДЕҢГЕЙДЕГІ БАСТАУЫШ СЫНЫП ОҚУШЫЛАРЫНЫҢ ГРАММАТИКАЛЫҚ ТҮСІНІКТЕРІНІҢ (СӨЗ ӨЗГЕРТУ ДАҒДЫЛАРЫ -КӨПТІК, ЖІКТІК ЖАЛҒАУЛАР) ЕРЕКШЕЛІКТЕРІН АНЫҚТАУ

2025

Full text Open access: Gold Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.51889/2960-1673.2025.80.1.001
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Сөйлеу тілі жалпы дамымауы бар балалардың сөйлеу тілі ерекшеліктерін зерттей отырып, Қ.Қ. Өмірбекова, М.С. Грушевская, Г.Б. Ибатова, Р.Е. Левина, Т.Б. Филичева, Г.В. Чиркина, т.б. сияқты авторлар осы бұзылыс құрылымындағы грамматикалық компоненттің бұзылуының маңыздылығын атап өтті. Сөйлеу тілінің жүйелі бұзылыстары бар бастауыш сынып оқушыларының санының тұрақты өсуіне байланысты сөйлеу тілінің грамматикалық құрылымдарын дамыту және түзету мәселесі қазіргі логопедиядағы ең маңызды және өзекті мәселелердің бірі болып табылады. Бұл мақалада біз сөйлеу тілі жалпы дамымаған ІІІ деңгейдегі бастауыш сынып (2 сынып) оқушыларының грамматикалық түсініктерінің, соның ішіндегі сөз өзгерту дағдылары – көптік, жіктік жалғаулары ерекшеліктерін анықтадық. Зерттеу барысында көптік және жіктік жалғауларының меңгерілу деңгейінде айтарлықтай қиындықтар байқалды. Бұл қиындықтар баланың сөйлеу тілінің даму деңгейімен, грамматикалық құрылымды түсінуі мен оны дұрыс қолдану дағдыларының жеткіліксіздігімен тікелей байланысты.