Abstract
Қазақхалқының өткен тарихында азаттық жолында болған көтерілістердің алатын орны ерекше. Осы көтерілістер тарихын сараласақ негізінен басты мақсаттары халық азаттығы, ел дербестігі болғанмен көтерілістердің жүрісі, кезеңдері және көтерілісшілер ұстанған соғыс тактикасында айырмашылықтар бар. Кеңестік тарихнамадағы көтерілістерге берілген «шаруа-лар соғысы», «басбұзарлық әрекеттер», немесе «монархиялық» деген тұжырымдарды көтеріліс тарихын шынайы зерттеп, ой қорытқанда ғана әр көтерілістің жүрісімен тактикасы әртүрлі болғанмен, негізгі мақсаты ел тәуелсіздігі екенін байқаймыз, мойындаймыз. 1936-1839 жылдар-дағы Исатай Тайманұлы мен Махамбет Өтемісұлы басқарған халық күресінің басты идеясы да ел мен жер үшін шайқас еді. Көтерілістуралы соны зерттеулер арқылы оның екі кезеңнен тұратыны, көтерілісшілер мен жазалаушы әскер арасында негізгі екі ірі шайқас Тастөбе шайқасы мен Ақбұлақ шайқасының өткенін, көтерілісшілердің соғыс жүргізу тактикасында, қару-жарақтарында да өз заманына сай ерекшеліктер болғанына көз жеткіздік.Әрине, көтеріліс нәтижелі болуы үшін оны жақсы ұйымдастыру, қару-жарақ, азық-түлігін толық сайлап және ұрыс барысында жазалаушы әскерге қарсы қолайлы соғыс тактикасы мен стратегиясын ұтымды пайдалана білу ұрыс тағдырында шешуші рөлатқаратыны сөзсіз. Сондықтан Исатай Тайманұлы мен Махамбет Өтемісұлы бастаған көтерілісшілердің әскери өнеріне назар аудару маңызды.