ЗАМАНАУИ БАЛЕТТІҢ МУЗЫКАЛЫҚ НЕГІЗІ ҚАЗАҚ ФОЛЬКЛОРЫ («ЖУСАН» БАЛЕТІ МЫСАЛЫНДА )

2024

Full text Open access: Gold Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.47940/cajas.v9i4.811
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Аңдатпа. Мақалада қазіргі заманғы мәдениет әртүрлі көркем бағыттардың элементтерін синтездейтін күрделі тірі организм ретінде қарастырылады: jazz-folk, неоклассика, электронды музыка және т.б. ХХІ ғасырда Қазақстанда балет спектакльдерінің музыкалық сүйемелдеуі мен олардың сюжеттік негіздерінің трансформациясы жүріп жатыр. Бұрын спектакльдерге арналған музыка композиторлар тарапынан жазылса, қазіргі таңда музыкалық сүйемелдеудің компилятивтік сипаты байқалады, мұнда хореографтар өз қойылымдарына жеке талғамдарына сүйене отырып музыка таңдайды. Сонымен қатар, сценография да айтарлықтай өзгерістерге ұшырауда. Мақаланың мақсаты – қазіргі мәдени өзгерістер контексінде қазақ балетінің эволюциясын зерттеу, мифологиялық образдарды баламалы тұрғыдан түсінуге және оларды заманауи контекске енгізуге назар аудару. Бұл жұмыс Людмила Жуйкова, Әлима Молдахметова, Әнвара Садықова еңбектерінің жалғасы болып табылады, онда мифологиялық образдардың би мен балет спектакльдерінде іске асырылуы қарастырылады. Зерттеу барысында тарихи, мәдени-ретроспективалық әдістер, сондай-ақ салыстырмалы талдау және мифореставрация әдістері қолданылды. Зерттеу нәтижесінде балет спектакльдеріндегі негізгі өзгерістердің аспектілері негізделіп, мифологиялық образдардың Әнвара Садықованың шығармашылығына және қазіргі қазақ балетіне әсері көрсетілді. Бұл образдардың қазақ балетін байыта отырып, оны тек көркемдік өзін-өзі білдіру құралы ғана емес, өткен мен қазіргі арасындағы мәдени диалогтың маңызды бөлігіне айналдыратыны талданды. Бұл жұмыс халықаралық қауымдастыққа қазақ балеті туралы түсінікті кеңейтеді, қазақ балетінің дәстүрлі қазақ мотивтері мен заманауи көркем бағыттарды үйлестіретін мәдени феномен ретіндегі эволюциясына бірегей көзқарас ұсынады. Ол Қазақстан балет өнерінің ғаламдану дәуірінде өз бірегейлігін қалай сақтайтынын көрсетеді.