KAZAK ŞAİR ŞÂDİ TÖRE JÄÑGİRULI’NIN “NAZIM ÇEHÂR DERVİŞ” ADLI ESERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME

2024

Full text Open access: Gold Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.59358/ayt.1557471
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Kazak edebiyatına zengin bir edebî miras bırakan Şâdi Töre Jäñgirulı (1855-1933), 20. yüzyıl başlarında yazmış olduğu eserlerle Kazak yazılı edebiyatının oluşumuna katkı sağlayan önemli şairlerden biridir. Otuza yakın manzum eseri bulunan ve bunların çoğunu farklı matbaalarda bastıran şair üzerine Sovyetler Birliği dönemindeki politik sebeplerden dolayı araştırma yapılamamıştır. Şâdi, Kazak edebiyatı tarihindeki asıl yerini Doğu edebiyatının meşhur eserlerine nazire olarak yazdığı eserlerle almıştır. Türk dünyası edebiyatında gerek tercüme gerekse nazire olarak kaleme alınan pek çok eser yeterli düzeyde araştırılıp incelenmemiştir. Özellikle Orta Asya Türk devletlerinin kütüphanelerinde, müzelerinde ve insanların evlerinde bulunan yazma ve basma eserler gün yüzüne çıkarak incelenmeyi ve Türklük biliminde yer almayı beklemektedir. Kazakistan’da üzerine bazı çalışmalar yapılan ancak Türkiye’de henüz bilinmeyen ve çalışmamıza konu olan Şâdi’nin Nazım Çehâr Derviş adlı eseri ise bunlardan sadece biridir. Türkiye’de henüz üzerine çalışma yapılmamış manzum bir eserin alana kazandırılması amacıyla hazırlanan bu makalede, ilk olarak Farsça yazılan ve çeşitli coğrafyalara yayılarak dilsel ve kültürel zenginlikler kazanan Hikâye-i Çihâr Derviş’e nazire olarak kaleme alınan Nazım Çehâr Derviş adlı eser ele alınacaktır. Eserin ortaya çıkışı ve Kazak topraklarında yayılmasının tarihçesine yer verildikten sonra eserin nitelikleri, içeriği ve eserde yer alan hikâyeler hakkında bilgi verilecektir.