Негізгі мектеп оқушыларының контекстік есептер арқылы математикалық модельдеу мен функционалдық математикалық сауаттылық дағдыларын қалыптастыру

2026

Полный текст Открытый доступ: Gold Метаданные (CSL-JSON)
DOI 10.59941/2960-0642-2026-3-92-111
Достоверность данных 70 средняя
Как считается эта оценка

Складывается из проверяемых признаков самой записи: есть ли у статьи DOI, сколько независимых источников подтвердили её данные, заполнены ли обязательные поля и насколько свежо последнее подтверждение. Снижают оценку расхождения между источниками и отсутствие идентификатора. Значение от 80 означает, что запись опубликована без дополнительной проверки; от 60 до 79 — что она опубликована с пониженной достоверностью и ручная проверка желательна. Запись, выверенную редактором вручную, пересчёт не опускает ниже 90. Это оценка наших данных о статье, а не оценка самой статьи.

Аннотация

Бұл мақалада 9-сынып оқушыларының функционалдық математикалық сауаттылығын контекстік тапсырмаларды жүйелі қолдану арқылы дамыту мәселесі қарастырылады. Зерттеудің мақсаты – білімді нақты өмірлік жағдаяттарда қолдануға, математикалық модель құруға, есептерді шешуге және нәтижелерді интерпретациялауға бағытталған әдістемелік жүйені әзірлеп, оның тиімділігін эксперименттік тұрғыдан бағалау. Зерттеуге 78 оқушы қатысты: эксперименттік топта – 38, бақылау тобында – 40 оқушы. Педагогикалық эксперимент 8 апта бойы 40 сабақ көлемінде жүргізілді. Бастапқы және қорытынды диагностика арифметика, пропорциялар мен пайыздар, алгебралық модельдеу және логикалық ойлау, өлшеу мен геометрия, деректер мен графиктерді талдау мазмұндық бағыттарын қамтыған тапсырмалар арқылы жүзеге асырылды. Нәтижелер Пирсонның χ² критерийі негізінде өңделді. Қорытынды бағалауда жоғары деңгейге жеткен оқушылар үлесі эксперименттік топта 47,4%, бақылау тобында 17,5% құрады; төмен деңгей көрсеткіштері тиісінше 15,8% және 42,5% болды. Топтар арасындағы айырмашылық статистикалық мәнді екені анықталды х^2=10,19;df=2;p=0,006. Алынған нәтижелер ұсынылған әдістеменің оқушылардың нақты жағдаяттарды математикалық тұрғыдан тұжырымдау, сәйкес әдістерді таңдап қолдану және алынған шешімдерді түсіндіру дағдыларын дамытуға тиімді ықпал ететінін көрсетті.