Негізгі мектеп оқушыларының контекстік есептер арқылы математикалық модельдеу мен функционалдық математикалық сауаттылық дағдыларын қалыптастыру

2026

Толық мәтін Ашық қол жеткізу: Gold Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.59941/2960-0642-2026-3-92-111
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Бұл мақалада 9-сынып оқушыларының функционалдық математикалық сауаттылығын контекстік тапсырмаларды жүйелі қолдану арқылы дамыту мәселесі қарастырылады. Зерттеудің мақсаты – білімді нақты өмірлік жағдаяттарда қолдануға, математикалық модель құруға, есептерді шешуге және нәтижелерді интерпретациялауға бағытталған әдістемелік жүйені әзірлеп, оның тиімділігін эксперименттік тұрғыдан бағалау. Зерттеуге 78 оқушы қатысты: эксперименттік топта – 38, бақылау тобында – 40 оқушы. Педагогикалық эксперимент 8 апта бойы 40 сабақ көлемінде жүргізілді. Бастапқы және қорытынды диагностика арифметика, пропорциялар мен пайыздар, алгебралық модельдеу және логикалық ойлау, өлшеу мен геометрия, деректер мен графиктерді талдау мазмұндық бағыттарын қамтыған тапсырмалар арқылы жүзеге асырылды. Нәтижелер Пирсонның χ² критерийі негізінде өңделді. Қорытынды бағалауда жоғары деңгейге жеткен оқушылар үлесі эксперименттік топта 47,4%, бақылау тобында 17,5% құрады; төмен деңгей көрсеткіштері тиісінше 15,8% және 42,5% болды. Топтар арасындағы айырмашылық статистикалық мәнді екені анықталды х^2=10,19;df=2;p=0,006. Алынған нәтижелер ұсынылған әдістеменің оқушылардың нақты жағдаяттарды математикалық тұрғыдан тұжырымдау, сәйкес әдістерді таңдап қолдану және алынған шешімдерді түсіндіру дағдыларын дамытуға тиімді ықпал ететінін көрсетті.