«Пантюркизм» және қазіргі түркі елдері ынтымақтастығының ерекшелігі

International relations and international law Journal, 2026

Полный текст Открытый доступ: Gold Метаданные (CSL-JSON)
DOI 10.26577/irilj113120261
Достоверность данных 70 средняя
Как считается эта оценка

Складывается из проверяемых признаков самой записи: есть ли у статьи DOI, сколько независимых источников подтвердили её данные, заполнены ли обязательные поля и насколько свежо последнее подтверждение. Снижают оценку расхождения между источниками и отсутствие идентификатора. Значение от 80 означает, что запись опубликована без дополнительной проверки; от 60 до 79 — что она опубликована с пониженной достоверностью и ручная проверка желательна. Запись, выверенную редактором вручную, пересчёт не опускает ниже 90. Это оценка наших данных о статье, а не оценка самой статьи.

Аннотация

Қазіргі таңда Еуразия кеңістігінде орналасқан түркі елдерінің қарым-қатынасы қарқынды дамып, стратегиялық әріптестік деңгейіне көтерілгені белгілі. 2021 жылы Түркі кеңесінің «Түркі мемлекеттері ұйымына» айналуы бұл елдердің өз арасындағы ынтымақтастықты одан әрі дамытуға мүдделі екенін көрсетті. Түркі мемлекеттерінің ынтымақтастығы жаңа деңгейге көтерілген сайын белді державалар «пантюркизм» идеологиясының қайта жандануы мүмкін деп алаңдайды. Бұл жағдай әсіресе Түркия және түркі елдері арасында болып жатқан ынтымақтастық қатынастардан үнемі саяси астар іздеп отыратын Ресей зерттеушілерінен байқалады. Мақалада «пантюркизм», «түрікшілдік» және «Ұлы Тұран» ұғымдарының шығу тегі мен мәні зерттеліп, осы ұғымдарға қатысты отандық және шетелдік авторлардың пікірлері жан-жақты талданады. Бұл ұғымдардың қазіргі қолданыстық мәні мен саяси астарына ерекше назар аударылады. Автор қазіргі «пантюркизмнің» қауіп төндірмейтіні туралы өз көзқарасын негіздеп, осы уақытқа дейін түркі елдерінің өзара ынтымақтастықта қол жеткізген табыстарына сүйене отырып, бұл елдер арасындағы қарым-қатынастың ешкімге қауіп төндірмейтін әлемдік ықпалдасудың бір көрінісі екендігін негіздейді. Зерттеу жұмысында автор түркі елдері арасындағы өзара ынтымақтастықтың қазіргі мәні қандай да бір қауіп төндіретін жағдай емес, керісінше әлемдік өркениетті жан-жақты дамытуға, әлемдік бейбітшілік пен қауіпсіздікті қамтамасыз етуге үлкен үлес қосатын өзара ынтымақтастық ерекше қатынастар екендігін түйіндейді. Түйін сөздер: Түркия, түбі бір түркі елдері, пантюркизм, түрікшілдік, Ұлы Тұран, Түркі мемлекеттерінің Ұйымы, Ресей.