Abstract
Введение: Международная практика показала, что оценка технологий здравоохранения (ОТЗ) является всесторонним процессом обобщения информации о медицинских технологиях, направленных на оптимизацию принятия решений, при которой рассматриваются все аспекты применения технологий на основе доказательной медицины и фармакоэкономики. Особая роль отводится этическим вопросам и социальным последствиям, сравнительным исследованиям с методами экспертной оценки клинической и экономической эффективности. Во многих развитых странах, международные организаций по ОТЗ рекомендуют дополнительные исследования наряду с основными, разрабатывают клинические и методологические руководства, определяют барьеры и возможности для проведения исследований, методологии оценки и влияние первичных отчетов, проводят, повышение квалификации специалистов в сфере оценки технологий, информатизацию и консультирование заинтересованных сторон, научное обоснование и подготовку отчетов экспертной оценки технологий и другие услуги. Но большинство организаций по ОТЗ ограничены только оценкой и базой данных, ранее проведенных исследований. Цель: Анализ литературы по вопросу развития и влияния оценки технологий здравоохранения в принятии эффективных решений. Стратегия поиска: Информационный поиск был проведен в базах: Medline/PubMed, Web of Science, Google Scholar, в электронной научной библиотеке: e-Library,Cyberleninka. Критерии включения: глубина поиска составила 11 лет: с 2010 по 2021 годы, оригинальные полнотекстовые научные статьи, обзоры литературы, методические рекомендации ВОЗ, руководства международных организации ОТЗ в открытом доступе на английском и русском языках. Критерии исключения: статьи и материалы, не имеющие доказательной базы, резюме докладов, тезисов и газетные статьи, материалы конференции и публикации низкого методологического качества, которые не отражали основной значимости, с не ясными выводами. Критическому анализу оценки и цели исследования соответствовали 45 зарубежных и отечественных публикаций. Результаты и выводы: Анализ литературы показал, что необходимо информирование всех заинтересованных сторон, чтобы результаты ОТЗ имели влияние. Большинство организации по ОТЗ проводят оценку формально, но выраженное влияние ОТЗ можно выявить в странах, где организации, проводящие оценку технологий, тесно взаимодействуют с руководителями здравоохранения. Для эффективности процесса ОТЗ в политике здравоохранения необходимы не только применение подходов в диагностике и лечении различных болезней, а также рациональный подход в принятии решений, который уменьшаетзатраты государства на здравоохранение. Причинами для проведения мониторинга и влияния технологий являются определение фактической реализации рекомендации ОТЗ на практике для будущей оценки эффективности, создание обратной связи с организацией для поддержки продвижения ориентированности и распространения стратегий, другими словами проведение мониторинга новых технологий позволит организациям делать самостоятельный анализ и оценку влияния технологий в политике здравоохранения. Relevance: International practice has shown that health technology assessment (HTA) is a comprehensive process of generalizing information about medical technologies aimed at optimizing decision-making, which considers all aspects of the application of technologies based on evidence-based medicine and pharmacoeconomics. A special role is given to ethical issues and social consequences, comparative research with methods of expert assessment of clinical and economic efficiency. Most HTA organizations are limited only to an assessment and a database of past research. But in many developed countries, international HTA organizations recommend additional research along with the main ones, develop clinical and methodological guidelines, identify barriers and opportunities for conducting research, methodology for assessing and influencing primary reports, improving the qualifications of specialists in the field of technology assessment, informatization and consulting stakeholders , scientific substantiation and preparation of technology peer review reports and other services. Аim: Literature review of studies of the development and impact of health technology assessment in effective decision-making. Search method: Research paper were searched on bases Medline/PubMed, Web of Science, Google Scholar, in the electronic scientific libraries: e-Library, Cyberleninka. Inclusion criteria: search depth 11 years (2010-2021), original articles, literature reviews, methodological recommendations, guidance documents of international HTA, full text and open access publications in English and Russian. Exclusion criteria: articles and materials of low methodological quality, conference materials and publications of low methodological quality, with unclear conclusions. We have included 45 foreign and domestic publications on the topic from selected 107 literature source, which passed the critical evaluation analysis and were fit for purpose. Results and conclusions: A review of the literature showed that all stakeholders need to be informed in order for the results of HTAs to have an impact. Most HTAs conduct assessments as a formality, but a pronounced impact can be found in countries where technology assessment organizations work closely with health care administrators. The effectiveness of the HTA process in health policy requires not only approaches in diagnosing and treating various diseases, but also a rational approach to decision-making that reduces government health care costs. Reasons for monitoring and impact of technologies are to determine the actual implementation of HTA recommendation in practice for future evaluation of effectiveness, creating feedback from the organization to support the promotion of orientation and dissemination of strategies, in other words, the monitoring of new technologies will allow organizations to make independent analysis and evaluation of the impact of technologies in health policy Өзектілігі: Халықаралық тәжірибе көрсеткендей, денсаулық сақтау технологиясын бағалау (ДСТБ) бұл дәлелді медицина мен фармакоэкономикаға негізделген технологияларды қолданудың барлық аспектілерін қарастыратын, шешім қабылдауды оңтайландыруға бағытталған медициналық технологиялар туралы ақпаратты жалпылаудың кешенді үрдісі. Этикалық мәселелер мен әлеуметтік салдарға, клиникалық және экономикалық тиімділікті сараптамалық бағалау әдістері мен салыстырмалы зерттеулерге ерекше рөл бөледі. ДСТБ ұйымдарының көпшілігі тек жүргізілген зерттеулердің бағалауымен және мәліметтер базасымен шектелген, бірақ көптеген дамыған елдерде ДСТБ халықаралық ұйымдары негізгі зерттеулермен қатар қосымша зерттеулер жүргізуді ұсынады, клиникалық және әдістемелік нұсқаулықтар әзірлейді, зерттеулер жүргізудің кедергілері мен мүмкіндіктерін анықтайды, бастапқы есептерді бағалау мен әсер ету әдістемесін дайындайды, технология саласындағы мамандардың біліктілігін арттырады, мүдделі тараптарды бағалау, ақпараттандыру және кеңес берумен айналысады, технологиялық сараптамалық есептер мен басқа да қызметтерді ғылыми негіздейді және дайындайды. Мақсаты: Тиімді шешім қабылдауда Денсаулық сақтау технологияларын бағалаудың дамуы мен әсері тақырыбында жүргізілген зерттеулердің әдеби дереккөздеріне талдау жасау. Зерттеу әдісі: Ақпараттық іздеу: Medline/PubMed, Web of Science, Google Scholar базаларында, e-Library, Cyberleninka электрондық ғылыми кітапханаларында жүргізілді. Қосу критерийлері: іздеу тереңдігі 2010-2021 жылдар аралығында ашық түрде, ағылшын және орыс тілдеріндегі бірегей толық мәтінді ғылыми мақалалар, әдістемелік ұсынымдар, денсаулық сақтау технологияларын бағалаудың халықаралық ұйымдарының әдістемелік құжаттары. Енгізілмеген материалдар критерийлері: дәлелді базасы жоқ мақалалар мен материалдар, баяндамалардың түйіндемелері, конференция материалдары мен негізгі маңыздылығын көрсетпейтін, анық емес тұжырымдары бар төмен әдістемелік жарияланымдар. Біз осы тақырып бойынша бағалаудың сыни талдауынан өткен және мақсатына сәйкес келетін 45 жарияланымды 107 шетелдік және отандық жарияланымдардан таңдап енгіздік. Нәтижелер мен қорытындылар: Шетелдік және отандық дереккөздерге әдеби талдау жүргізгенде, ДСТБ нәтижелеріне әсер ету үшін барлық мүдделі тараптарды хабардар ету қажет екендігі анықталды. Көптеген ДСТБ ұйымдары формальдылық үшін бағалау жүргізеді, бірақ ДСТБ-ның айқын әсері технологияны бағалаушы ұйымдардың денсаулық сақтау қызметкерлерімен тығыз жұмыс жасайтын елдерде анықталды. Денсаулық сақтау саясатындағы ДСТБ үрдісінің тиімді болуы үшін әр түрлі ауруларды диагностикалау мен емдеу тәсілдерін қолданудан бөлек, сондай-ақ мемлекеттің денсаулық сақтау саласына бөлінген шығындарды ұтымды пайдалануын бағыттайды. Технологиялардың әсерін мониторингілеудің басты себебі, болашақтағы өнімділікті бағалау үшін ДСТБ ұсыныстарының іс жүзінде жүзеге асырылуын анықтау, стратегиялардың бағдарлануы мен таратылуын қолдау жасау үшін ұйыммен кері байланысты құру. Жаңа технологиялардың әсерінмониторингілеу арқылы денсаулық сақтау саясатына әсерін өзіндік талдауға және бағалауға мүмкіндік береді.