Abstract
Бұл мақалада сөйлеу тілі жалпы дамымаған балаларда байланыстырып сөйлеуді дамытудыңерекшеліктері қарастырылады. Сонымен қатар түзету жұмыстарында байланыстырып сөйлеу тілініңерекшеліктерін ескерудіңжәне сөйлеу тілі қалыпты дамыған және сөйлеуінде бұзылысы бар балаларды бірлесіп оқыту процесініңөзектілігі көрсетілген. Мақалада, автор қазіргі кездегі мектеп табалдырығын аттаған баланыңсөйлеу тілініңдамымауы, байланыстырып сөйлеу тілініңқалыптаспау мәселесіне тоқталған. Қалыпты және бұзылыс жағдайында байланыстырып сөйлеуді дамыту мәселелерін қарастырған ғалымдардыңеңбектеріне талдау жасалған. Сонымен қатар, байланыстырып сөйлеу тіліне анықтамалар, оныңтүрлері, мектепке баратын бала үшін маңыздылығы және қалыпты онтогенездегі дамуы сипатталған. Жоғары психикалықфункциялардыңсөйлеу тілімен байланысы және бұзылыс нәтижесінде пайда болатын патологиялар қарастырылған.Қорытынды бөлімге келер болсақ, сөйлеу тілі жалпы дамымаған балалардыңбірінші, екінші, үшінші деңгейіндегі байланыстырып сөйлеу тілініңжағдайыныңкөрінісі сипатталған. Сөйлеу тілі жалпы дамымаудыңекінші деңгейінде баланыңсөйлеуі, онда кездесетін қиындықтар, байланыстырып сөйлеу және дыбыс айту дағдысына тоқталып өткен. Сөйлеу тілі жалпы дамымауыныңүшінші деңгейінде баланыңдиалогтық, монологтық байланыстырып сөйлеуініңерекшеліктері, сюжеттік суреттер арқылы мәтін құрастыру, мазмұндап айтуда кездесетін қиындықтарды ашып көрсеткен.