Abstract
Шешім қабылдау технологияларында интеллектуалды жүйе – бұл оператор қатысатын интеллектуалды жүйеден айырмашылығы, шешім қабылдаушы адамның (ШҚА) қатысуынсыз мәселелерді шешетін интеллектуалды қолдауы бар ақпараттық-есептеу жүйесі. "Интеллектуалды энергетикалық жүйелер", "Интеллектуалды ұңғыма", "Ақылды кен орны" және т.б. ұғымдарының "заңдастырылған" тұжырымдамасының болмауы осы тақырыпқа деген қызығушылықтың артуы аясында қарастырылып отырған терминдердің белгілі бір вульгаризациясына әкеледі. "Интеллектуалды" деп кейде автоматика, дабыл, басқару жүйесі, компьютерлік желі және т. б. жабдықталған энергетикалық жүйелер деп аталады. Индустрия 4.0 мұнай-газ саласына әкелген инновациялардың арқасында ол тиімдірек, қауіпсіз және цифрландырылуда. Мұнай-газ саласы IT дәуіріне еніп, цифрландырудың, автоматтандырудың және басқа да инженерлік міндеттердің бәсекеге қабілетті әдістерін енді ғана зерттей бастады. ЖИ (жасанды интеллект) пайдалану бәсекелестік артықшылықты қамтамасыз етумен қатар, ұңғымалар мен кен орындарының өнімділігін арттыруға мүмкіндік береді. Сондай-ақ, робототехника мен ақпаратты өңдеудің озық технологияларын енгізу ғалымдарды жұмысшылардың өмірін жеңілдететін жаңа әдістерді жасауға итермелейді. Қазақстанның мұнай-газ кен орындарын игерудегі жетістіктері оның экономикасының қарқынды өсуіне негіз болды. Соған қарамастан, Мемлекет басшысы көмірсутек ресурстарын 2050 жылға дейін тұрақты өндіру мен экспортты сақтау үшін оларды басқарудың неғұрлым тиімді жүйесін құру жөнінде жаңа міндет қойды.