Abstract
Қазақ тіл білімінде сөйлем мүшелерін табиғи түрінде зерттеу А.Байтұрсынұлы синтаксисінен басталды. Бұл ХХ ғасырда жалғасып, сөйлем мүшелерініңтүрлері жіктеліп, талданып негізгі ұстанымдары қалыптасты. Дегенмен сөйлеммүшелері теориясы мен жүзесінде шешімін таппаған мәселелер баршылық. Тұрлаулымүшелерде басымдық бірде бастауышқа берілсе, бірде баяндауышқа беріліп келеді.Грамматикалық бастауыш пен баяндауыш арасындағы қатынас пен логикалық субъектпен предикат арасындағы қатынастар туралы мәселе бір ізге түскен жоқ. Тұрлаусызмүшелерді мағыналық түрлерге жіктеуде бірізділік жоқ: анықтауыш пен толықтауыштымағыналық түрлерге бөлгенде құрылымды негіз етсе, пысықтауышқа келгендефункционалдық тұрғыға сүйенеді. Пысықтауыштардың мағыналық түрлері түгенделгенжоқ. Үйірлі мүшені анықтаудағы ұстаным екі түрлі. Мақалада осы мәселелердің шешіміұсынылады.