Abstract
Мақалада жеткіншектердің қарым-қатынасындағы қиындықтары мәселесі қарастырылады. Жеткіншектік жас – тұлғаның негізгі құрылымдық компоненттерін қалыптастырудағы маңызды кезең болып табылады. Бұл жаста баланың физикалық, ақыл- ой, тұлғалық, әлеуметтік тұрғыдан дамуының барлық жақтарына сапалық өзгерістер орын алады. Осы жаста қарым-қатынас мәселесі алдыңғы орынға шығады. Саналы мінез құлықтың негізінің, әлеуметтік нұсқаулардың қалыптасуы, өзін анықтау осы жас кезеңінің жаңа құрылымдары болса, қарым-қатынас жетекші іс-әрекетке айналады. Жеткіншек үшін құрбыларының арасында беделді болу, қабылдану өте маңызды. Топқа ене алмауды, құрбыларымен қарым-қатынастағы қиындықтарды олар ауыр бастан өткереді. Қарым-қатынастың жетістігі жеткіншектік кезіндегі дамудың барлық аспектілері үшін маңызды. Мақалада қарым-қатынастағы қиындықтары бар жеткіншектерге және осы қиындықтардың себептеріне сипаттама берілген. Жеткіншектер арасындағы қарым- қатынас қиындықтарының себептері: сөздік-экспрессивті ерекшеліктер, қарым-қатынас жүйесі және әлеуметтік-перцептивті және коммуникативті қабілеттердің дамымауы болатыны анықталған. Түйін сөздер: жеткіншек жасы, қарым-қатынас, қарым-қатынас қиындықтары, кедергі, социометрия, эмпатия, коммуникативті қабілеттер. В статье рассматриваются проблемы взаимоотношений подростков. Как одна из ключевых проблем социального общества, рассматриваются коммуникативные процессы в переходном возрасте. Подростковый возраст является важным этапом в формировании основных структурных компонентов личности. В этом возрасте происходят качественные изменения во всех сферах физического, психического, личностного и социального развития ребенка. С подросткового возраста у человека формируется отношения с другим людьми, и во многом определяется его дальнейшая судьба. Успех в общении, принятие и признание сверстников важен для всех аспектов развития в подростковом возрасте. В статье приводится описание подростков которые имеют коммуникативные трудности в общении со сверстниками и освещаются причины этих трудностей. Причины коммуникативных трудностей у подростков: вербально- выразительные особенности, неразвитие социально-перцептивных и коммуникативных способностей, коммуникативные барьеры – рассматриваются с эмпирической точки зрения. Даются рекомендации для работников психологической службы в школе. Ключевые слова: подростковый возраст, общение, трудности в общении, барьер, социометрия, эмпатия, коммуникативные способности. The article deals with the problems of adolescent relationships. As one of the key problems of social society, communication processes in the transitional age are considered. Adolescence is an important stage in the formation of the main structural components of personality. At this age, qualitative changes occur in all areas of the child's physical, mental, personal and social development. From adolescence, a person forms relationships with other people, and his future fate is largely determined. Success in communication, acceptance and recognition of peers is important for all aspects of development during adolescence. The article provides a description of adolescents who have communication difficulties in communicating with peers and highlights the causes of these difficulties. The causes of communicative difficulties in adolescents: verbal and expressive features, underdevelopment of social-perceptual and communicative abilities, communicative barriers are considered from an empirical point of view. Recommendations are given for workers of psychological service at school. Key words: adolescence, communication, communication difficulties, barrier, sociometry, empathy, communication skills.