Abstract
Бұл зерттеу респонденттердің жынысына қарай бөлінуіне байланысты эмоционалды реактив- тілік деңгейі (жағымды эмоцияларды белсендіру, жағымды эмоциялардың қарқындылығы, жағым- сыз эмоциялардың ұзақтығы, жағымсыз эмоциялардың қарқындылығы, жағымды эмоциялардың жалпы реактивтілігі, жағымсыз эмоциялардың жалпы реактивтілігі) және белгісіздікке толерант- тылық (мәселенің жаңалығы, мәселенің күрделілігі, мәселенің шешілмеуі) деңгейі бойынша айырма- шылығын анықтауға бағытталған. Іріктеме стратификацияланған кездейсоқ әдіспен таңдалған 216 респонденттен (ерлер = 21, әйелдер = 195) тұрды. Осы зерттеу үшін Перттің эмоционалды реактивті- лік шкаласының қысқаша түрі және С.Баднердің белгісіздікке толеранттылық шкаласы қолданыл- ды. Деректер қалыпты түрде таратылды және параметрлік емес талдау қолданылды. Нәтижелер жынысына (ерлер мен әйелдерге) байланысты эмоционалды реактивтілік (жағымды эмоцияларды белсендіру, жағымды эмоциялардың қарқындылығы, жағымсыз эмоциялардың қарқындылығы, жағымды эмоциялардың жалпы реактивтілігі, жағымсыз эмоциялардың жалпы реактивтілігі) пен белгісіздікке толерантты (мәселенің жаңалығы, мәселенің күрделілігі, мәселенің шешілмеуі) дең- гейінде статистикалық маңызды айырмашылықтарды анықтады. Ал эмоционалды реактивтілік факторы бойынша жынысы бойынша статистикалық тұрғыдан маңызды айырмашылықтар анықталған жоқ. Түйін сөздер: стресс, стреске төзімділік, белгісіздікке толеранттылық, эмоционалды реактивтілік, тұлға. Настоящее исследование направлено на определение различии респондентов по уровню эмоциональной реактивности (активации позитивных эмоций, интенсивность позитивных эмоций, длительность негативных эмоций, интенсивность негативных эмоций, общая реактивность позитив- ных эмоций, общая реактивность негативных эмоций) и толерантности к неопределенности (новизна проблемы, сложность проблемы, неразрешимость проблемы) в зависимости от пола. Выборка состояла из 216 респондентов (мужчины = 21, женщины = 195), которые были отобраны с помощью стратифицированного случайного метода. Для этого исследования были использованы Краткая форма Пертской шкалы эмоциональной реактивности и шкала толерантности к неопределенности С.Баднера. Данные распределялись нормально, и использовался непараметрический анализ. Результаты выявили статистически значимые различия по уровню эмоциональной реактивности (активации позитивных эмоций, интенсивность позитивных эмоций, интенсивность негативных эмоций, общая реактивность позитивных эмоций, общая реактивность негативных эмоций) и толерантности к неопределенности (новизна проблемы, сложность проблемы, неразрешимость проблемы) в зависимости от пола (мужчины и женщины). А по фактору эмоциональной реактивность статистистически значимых различии по полу выявлено не было. Ключевые слова: стресс, стрессоустойчивость, толерантность к неопределенности, эмоциональная реактивность, личность. The present study is aimed at determining the difference between respondents in terms of emotional reactivity (activation of positive emotions, intensity of positive emotions, duration of negative emotions, intensity of negative emotions, general reactivity of positive emotions, general reactivity of negative emotions) and tolerance to ambiguity (novelty of the problem, complexity of the problem, unsolvability of the problem) depending on gender. The sample consisted of 216 respondents (men = 21, women = 195) who were selected using a stratified random method. For this study, the Perth Emotional Reactivity Scale and the S. Badner’s uncertainty tolerance scale were used. The data was distributed normally, and non-parametric analysis was used. The results revealed statistically significant differences in the level of emotional reactivity (activation of positive emotions, intensity of positive emotions, intensity of negative emotions, general reactivity of positive emotions, general reactivity of negative emotions) and tolerance to uncertainty (novelty of the problem, complexity of the problem, unsolvability of the problem) depending on gender (men and women). And according to the factor of emotional reactivity, there were no statistically significant differences by gender. Keywords: stress, stress tolerance, tolerance to ambiguity, emotional reactivity, personality.