Abstract
Бәрімізге белгілі казіргі таңда еліміздің барлық делік өзен бойындағы тоғай ормандарының жәй күйі көңіл көншітпейді. Атап айтқанда тоғай ормандарымыз әр түрлі антропогенді факторлардың әсерінен әлсіреп қурап нашар күйге түскен. Негізгі себептердің бірі, өзен суларының деңгейі түсуінің салдарынан жер асты суларының деңгейі төмендеген, осының салдарынан тоғай ормандардың табиғи жаңаруы жылдан жылға төмендеуде. Өзен деңгейінің түсу салдарынан ондағы өсіп тұрған әр түрлі ағаш, ағаш-бұта және көптеген шөптесін өсімдіктер қурап құрып кету қауіпі бар, жәнеде аң құстардың өзге жаққа ауып ондағы флора мен фаунаның өзегруіне әкеп соғуы мүмкін. Елу алпыс жыл бұрын тоғай ормандарының ауданы кәзіргі жылдармен салыстыратын болсақ бес алты есеге артық болған. Негізгі зерттеу жұмыстары Сырдария өзенінің бойында орналасқан тоғай ормандардың жер асты суларының динамикасы зерттелді. Жыл мезгілінің көктем, жаз және күз айларында өзенге жақын жағалауында орналасқан арнайы құдықтардан сондайақ өзеннен алшақ орналасқан құдықтардан су деңгейінің динамикасы анықталды. Аталған зерттеу жұмыстары елімізде алғаш рет жүргізілуіне байланысты, бұл зерттеулердің құндылығы және маңыздылығы өте жоғары.