Abstract
Мақалада әртүрлі елдердегі еңбекті қорғаудың негізгі заңнамалық талаптары қарастырылған. Қазақстанның, Германияның, Италияның және Жапонияның еңбек қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі қағидалар ортақ негізге ие және тұтастай алғанда ұқсас, алайда кәсіпорындардың құрылымында медициналық көмек кабинеттері мен авариялық-құтқару бригадаларының міндетті түрде болуы сияқты кейбір ерекшеліктерге ие. Деректерге сәйкес, ҚР-да жарақат алу көрсеткіштерінің төмендеу динамикасы оң сипатқа ие, алайда қарастырылып отырған елдерге қарағанда бірнеше есе төмен. Қазақстан, Германия және Италиядағы еңбекті қорғау саласындағы заңнама талаптарын бұзғаны үшін айыппұлдар салмағының айырмашылығы олардың өндірістік жарақаттану көрсеткіштері бойынша алшақтық деңгейімен салыстырылады. Зерттеу барысында адамдар өлімінің ауру түрлері бойынша үлесі анықталған еді. Өндірістік жарақаттанудың төмендеу қарқынын арттыру үшін кәсіпорындарда міндетті медициналық бақылауды енгізу және еңбекті қорғау жөніндегі еңбек заңнамасының талаптарын бұзғаны үшін айыппұл санкцияларын қатаңдату ұсынылады. Өсудің жоғары қарқынын сақтау тек еңбек өнімділігі мен жалпы экономиканың да, жекелеген компаниялардың да тиімділігін арттыру арқылы мүмкін болады. Осыған байланысты өндірістік жарақаттану мен кәсіптік сырқаттанушылықтың төмендеуі сияқты көрсеткіштерге назар аудару қажет. The article discusses the main legal requirements for labor protection in different countries. The rules for ensuring occupational safety in Kazakhstan, Germany, Italy and Japan have a common basis and are generally similar, but they have some features, such as the mandatory presence of medical care rooms and emergency rescue teams in the structure of enterprises. According to the data, the dynamics of the decrease in injury rates in the Republic of Kazakhstan is positive, but several times lower than in the countries under consideration. The differences in the weight of fines for violations of labor protection legislation in the Republic of Kazakhstan, Germany and Italy are comparable to the level of their discrepancy in terms of occupational injuries. In order to increase the rate of reduction of occupational injuries, it is recommended to introduce mandatory medical supervision at enterprises and tighten penalties for violations of labor legislation requirements on labor protection by an order of magnitude.