Abstract
Мақала пайдаланылған жүйелер мен олардың элементтерінің физикалық және моральдық тозуына, көлік ағынының қарқындылығы мен тығыздығының артуына, апаттық жағдайлардың көбеюіне және т. б. байланысты туындайтын теміржол переездеріндегі проблемалық мәселелерді шешуге бағытталған. Теміржол инфрақұрылымында теміржолдардың автомобиль жолдарымен бір деңгейде қиылысу орындары ең қауіпті және күрделі учаскелер болып табылады, өйткені теміржол және автомобиль көліктерінің тиімділігі олардың қауіпсіз және ақаусыз жұмыс істеуіне байланысты. Қазіргі уақытта қозғалыс жылдамдығының және жылжымалы құрамның массасының артуына, сондай-ақ автомобильдер паркінің ұлғаюына байланысты күзетілетін және күзетілмейтін переездердегі жағдайлардың өзгеруі байқалады. Авариялық жағдайлардың өсуі, істен шығу санының артуы байқалады. Мақалада соңғы 5 жылдағы Қазақстан Республикасындағы теміржол переездеріндегі авариялық жағдайларға талдау жасалады, шет елдердің теміржол переездеріндегі жағдайларға және олардың бар проблемаларды шешу жолдарын іздеудегі тәжірибесіне талдау жасалады. Мақалада жылжымалы автоматиканың дамыған моделі зерттеледі, онда оның бес негізгі торабы ұсынылған, олардың ақаулары қозғалыстың қауіпсіздігіне қауіп төндіруі мүмкін. Сондай-ақ, переездік инфрақұрылымның негізгі объектілерінде қауіпсіздікті бұзу тәуекелдерін айқындау мақсатында переездік құрылғылардың өзара іс-қимыл моделі салынды.