Abstract
Мақалада калифорниялық шылаушын Eisenia foetida көмегімен органикалық қалдықтардан биогумус өндіру технологиясы бойынша тәжірибелік зерттеулер жүргізіліп, оны қияр көшеттерін өсіруде пайдаланудың ерекшеліктері туралы дәлелдер келтірілген. Калифорниялық шылаушындар тәжірибелік зерттеу барысында 4,5 ай ішінде ірі қара малдардың көңінен таза биогумус өндіріп шығарды. Шылаушындарды субстратқа жіберілгеннен кейін 21 күнде белсенділігі артып, құрттардың жұмыс жасау қабілетінің және көбею процесінің артқандығын көрсетті. Әсіресе 7000 құрт жіберілген жәшіктердегі ылғалдылықты 45-65 %-да тұрақты сақтағанда, биогумустың 4,5 айда дайын болғаны анықталды. Алынған биогумус тыңайтқышы қияр көшеттеріне қолданылып, ол өсімдіктердің биіктігіне, жапырақтарының санына, ауданына, вегетативтік салмағына оң әсер көрсеткені анықталды. The article presents the results of experimental work on the technology of biohumus production from organic waste using Californian worm Eisenia foetida and proves the features of its use in the cultivation of cucumbers. As a result of the study, worms produced pure biohumus from cattle manure for 4.5 months. During the experimental work, Californian worms were placed in the substrate, where they showed their activity for 21 days, demonstrating active life activity and reproduction. At 45-65% moisture content, 7,000 worms vercomposted the biohumus in boxes for 4.5 months. The obtained biohumus fertilizer was used for planting cucumber seedlings and the results of biometric observations showed a positive effect on growth and height, the number and area of leaves, as well as on the vegetative mass of plants. Keywords: biohumus, California worm, organic fertilizers, cucumber seedlings, vermicompost.