Abstract
Жұмыста шешілген негізгі мәселелер: автогрейдерлерді жетілдірудің негізгі тенденцияларын анықтау мақсатында олардың жұмыс органдары параметрлерінің өзара байланыстылығы статистикалық әдіспен зерттелген. Патенттік шешімдерді талдау әдісімен автогрейдерлердің жұмыс органдарының келешекте ең тиімді конструкциялары мен оларды жетілдіру жолдарының негізгі бағыттары көрсетілген. Пышақтың еңкіш бұрышы мен тозуын ескере отырып, топырақты пышақтың жеке тік және екі көлбеу кесу қырымен қазу кезіндегі қарсы күштерді есептеу формулалары шығарылған. Қайырманың кесу бөлшектерінің тозу заңдылықтары зерттелген және тозудың жұмыс органдарының параметрлері мен өнімділікке әсері анықталған. Тозу өлшемінің шегі дәлелденіп көрсетілген. Жүргізілген зерттеу жұмыстарының негізінде автогрейдерлердің жұмыс жабдықтарына деген талаптар анықталған және көп ретті пайдаланылатын пышақ конструкциялары жасалған, әрі оларлы бірыңғай ауыстырудың реті көрсетілген. Мұндай тәсіл машина өнімділігін 10...15%-ке арттырады және пышақтардың салыстырмалы ресурстарын 3...4 есе өсіреді.