Abstract
Математикалық және сандық модельдеуді қолдана отырып, тегіс жүру сипаттамалары, критикалық қозғалыс жылдамдығы, компоненттердің беріктігі мен ресурсын анықтайтын динамикалық жүктемелер, қозғалыс тұрақтылығы критерийлерінің мәндері және т.б. дұрыс жүргізілген есептеулер көлік вагондарында болып жатқан динамикалық процестердің өте күрделі табиғатын ашуға және тербелістердің зиянды салдарын азайтуға немесе оларды пайдалану жағдайларын оңтайландыруға мүмкіндік беретін құрылымдық шараларды анықтауға мүмкіндік береді. Бұл мақалада қазіргі уақытта инженерлік есептеулерде кеңінен қолданылатын вагондардың тербелмелі процестерін модельдеудің екі әдісінің негіздері туралы қысқаша шолу берілген: MATLAB және MEDYNA. Жақында көлік вагондарындағы динамикалық процестерді модельдеу үшін MatLAB кешенінен ерекшеленетін жабық бағдарламалық кешендердің бірнеше түрі кеңінен қолданылды, өйткені пайдаланушы дифференциалдық теңдеулерді құрудан, коэффициенттерді есептеуден, сызықтық процедуралардан, компьютерлік модельдеу нәтижелерін өңдеуден және т.б. босатылған. Әлемнің кейбір елдерінің теміржол көлігінде MEDYNA бағдарламалық жасақтамасы кеңінен қолданылады, ол доңғалақ пен рельстің байланысын сипаттаудың әртүрлі модельдерін және динамикалық процестерді сандық талдау процедураларын жүзеге асырады.