Abstract
Изотропты топырақтарда қолданылатын белгілі Кулон Мордың бұзылу критерийі негізінде құрылымы қатпарлы, анизотропты, көлбеу қабатты топырақтар үшін жалпыланған бұзылу критериі жасалды. Бұзылу механикасының параметрлерін анықтайтын жаңа өрнектер алынды, бұл тек бұзылудың таралу бағытын ғана емес, сонымен қатар бұзылу сызығының топырақ қабаттары бойымен және оған перпендикуляр бойынша таралуын да анықтауға мүмкіндік береді. Ұсынылған критерийді қолдана отырып,көлбеу төсеніштердің кішкінге бейімді тау беткейіндегі және элювий мен делювий сияқты әртүрлі геологиялық құрылымдардың топырақтарының түйіскен жерлеріндегі топырақтардың стресс жағдайын анықтау мәселесі шешілді. Талдау нәтижелері кестелер, сызбалар және графиктер түрінде ұсынылған. Тау беткейлері топырақтарының көшкін алдындағы жағдайын анықтау мәселесін шешуге ұсынылған тәсілдің сенімділігі туралы қорытынды жасалады.