Abstract
ТүйінҒылыми қызметкерлердің еңбек көші-қоны мысалында инновациялар таралуының диффузиялық сипатын, өңірлер арасындағы білім ағындарын түсіндірудің микро-, макроаспектілері қарастырылды.Зерттеу мәселелері бойынша әдебиетке шолу келтірілген, онда белгілі фактілерге негізделген ғылыми-зерттеу жұмыстарының негізгі идеялары мен нәтижелері баяндалған.Білім ағындарын зерттеуге үш зерттеу тәсілі бөлінген: еларалық сауда ағындарын зерттеу, патенттік деректерді көп өлшемді талдау, инновациялық компаниялардың жоғары білікті мамандардың жұмыс орындарына жақын орналасуын зерттеу.Инновацияны алу арқылы өңірлердің бәсекеге қабілеттілігін күшейтудің ықтимал жолдары талданды.Мақалада «инновациялардың диффузиясы», «білім ағыны» ұғымдарының тұжырымдары, сондай-ақ анықталған теориялық ережелер мен олардың практикалық көріністерінің мысалдары келтіріледі.Сонымен қатар, жұмыста ғалымдар мен жоғары білікті мамандардың кәсіби ұтқырлығы білім ағыны мен инновациялар диффузиясына ықпал ететін саясаттың аса айқын бағыттары болып табылатыны атап өтіледі.Себебі ғалымдар ұтқырлығының жоғары деңгейі зерттеу нәтижелерінің тез таралуына ықпал етеді.Сонымен қатар, зерттеушілердің көші-қон процесі жаңа технологиялар трансфертімен байланысты, өйткені жаңа білім беру бір реттік оқиға болып табылмайды және жалғыз іске асырылмайды.Зерттеушілердің ұтқырлығы жаһандық құбылыс ретінде танылды және негізінен экономикалық факторлармен түсіндіріледі.Түйін сөздер: инновациялардың диффузиясы, білім ағыны, экономикалық өсу, инновациялардың диффузия механизмдері, зиялылардың жылыстауы, жоғары білікті қызметкерлердің көші-қоны. АннотацияРассмотрены микро-, макроаспекты трактовки диффузионного характера распространения инноваций, перетоков знаний между регионами на примере трудовой миграции научных работников.Приведен обзор существующей литературы по проблематике исследования, в которой изложены основные идеи и результаты научно-исследовательских работ, преломленные в известные факты.Выделены три исследовательских подхода к изучению перетоков знания: изучение межстрановых торговых потоков, многомерный анализ патентных данных, исследование размещения инновационных компаний по их близости к местам работы высококвалифицированных специалистов.Проанализированы возможные пути усиления конкурентоспособности регионов путем заимствования инноваций.В статье приведены формулировки понятий «диффузия инноваций», «переток знаний», а также иллюстрации выявленных теоретических положений и примеры их практических проявлений.Кроме того, в работе отмечено, что профессиональная мобильность ученых и высококвалифицированных специалистов является наиболее очевидным направлением политики, способствующим перетоку знаний и диффузий инноваций, так как высокий уровень мобильности ученых способствует быстрому распространению результатов исследований.Более того, процесс миграции исследователей связан с трансфером новых технологий, ведь создание новых знаний не является одноразовым событием и не реализовывается в одиночку.Мобильность исследователей стала глобаль