Abstract
Литосфералық тақталар концепциясына сәйкес, жазық бағыттағы сығымдалу жағдайда Үнді және Еуразия тақталарының алғы жиектерінің соқтығысуы жер қыртысы қалыңдығының артуы және Азиядағы әлемдегі ең биік таулы құрылыстарының пайда болуына себепші болды. Гималай және басқа да таулы жүйелерінің түзілуі оңтүстік мұхиттан келетін ылғалды ауаны шектеп, Орталық Азияның климатының түбегейлі өзгеруіне әкелді. Сонымен қатар, "ыстық нүктелер " литосфералық тақталардың өзара әрекетіне әсер етіп, кейбір жағдайда олардың дамуын белгілейді. Согласно концепции тектоники литосферных плит, столкновение Индийской плиты с Евразийской в условиях горизонтального сжатия во фронтальной зоне плит произошло утолщение земной коры и воздымание высочайших в мире горных сооружении Южной и Центральной Азии. Образовавшиеся горные цепи Гималая и других горных систем прекратили доступ влажных воздушных масс с юга, что привело к кардинальному изменению климата в Центральной Азии. В то же время наблюдается наложение "горячих точек" на перемещение и взаимодействие литосферных плит.