Abstract
Солтүстік Тянь-Шань бөктеріндегі Шарын өзенінің алабы сирек кездесетін табиғат ландшафтарымен ерекшелінеді. Негізгі ландшафт құрушы факторларының бірі – ол жер бедерінің ерекше геоморфологиялық жүйенің көрсетілетіні. Жер бедерінің әр түрлі болуымені, ерекшелігімен, эстетикалық жағынан көз тартымдылығымен Шарынның табиғи қорығындағы экологиялық туризмнің негізін құрайды. Бұл, ең алдымен флювиальді геоморфологиялық жүйелер – Шарын өзенінің каньоны және Темерліктің қайталанбас табиғи ескерткіштері: «Шарынның шаған тоғайы», «Қамал алқабы», «Ақтоғай, Сарытоғай шатқалдары» және т.б.Неоген-төрттік шөгінділерді және геоморфологиялық жүйелерді талдау Шарын өзенінің палегеографиялық жағдайларының қайтадан қалыптасуына мүмкіншілік береді. Қазіргі заманғы мәселелердің бірі – ол Мойнақ СЭС пайдаланудағы қорық аумағының экологиялық теңдігін мүмкіндігінше сақтап қалу болып табылады.