Abstract
Актуальность. Старение - это сочетание необратимых процессов с течением времени, наблюдаемых во всех эукариотических организмах на уровне клеток, тканей, органов и систем. Известно, что репродуктивные способности, как мужчин, так и женщин снижаются с возрастом. На сегодня в развитых странах отмечается тенденция к тому, что пары откладывают рождение ребенка из-за экономических причин, планирования карьеры. Это явление существенно повысило значимость исследований для изучения влияния старения на репродуктивную систему. Цель. Изучить влияние процессов старения на репродуктивную функцию у мужчин. Материалы и методы. Для поиска и отбора статей использовался принцип PRISMA(Предпочтительный Метод Отчета Для Систематических Обзоров и Метаанализов). В настоящем обзоре были использованы базы данных MedLine, Cochrane, PubMEd. Глубина поиска составила 10 лет. Все источники изучены без лимитирования по языку. Обзор литературы проводился в электронном и в ручном режимах. Для обзора были отобраны статьи, соответствующие ключевым словам - Сексуальная дисфункция, репродуктивная дисфункция мужчин, старение. Было найдено 563 статьи, в поиск включались систематические обзоры, метаанализы, рандомизированные клинические исследования. Для удаления дубликатов и отбора статей использовался ресурс «https://rayyan.ai/» После отбора статей было выбрано 126 источников, которые были включены в итоговый синтез. Результаты и обсуждение. Многомерные генетические и средовые факторы окружающей среды ускоряют старение не только в соматических клетках, но и в клетках мужских половых желез. Таким образом, старение значительно влияет и на репродуктивный потенциал, включая высокий риск хромосомных аномалий, задержки внутриутробного развития и других вероятных нарушений. Однако, существующие данные показывают, что ожирение, гиподинамия и сопутствующие заболевания действуют более пагубно на репродуктивную систему мужчин, чем хронологическое старение. Вывод. Действие процесса старения на мужскую репродуктивную систему – достаточно сложный и многогранный процесс, так как обусловлен не только нормальными физиологическими процессами, но и поведенческими и средовыми факторами. Необходимы дальнейшие исследования для изучения старения гонад и его влияния на репродуктивную систему у мужчин. Relevance. Aging is a combination of irreversible processes over time observed in all eukaryotic organisms at the level of cells, tissues, organs and systems. It is known that the reproductive capacity of both men and women decreases with age. Today, in developed countries, there is a tendency for couples to postpone the birth of a child due to economic reasons, career planning. This phenomenon has significantly increased the relevance of research to study the effects of aging on the reproductive system. Aim. To study the influence of aging processes on reproductive function in men. Materials and methods. For the search and selection of articles, the PRISMA principle (Preferred Reporting Method for Systematic Reviews and Meta-analyzes) was used. In this review, the databases MedLine, Cochrane, PubMEd were used. The search depth was 10 years. All sources have been studied without language limitation. The literature review was carried out in electronic and manual modes. For the review, articles were selected corresponding to the keywords - Sexual dysfunction, male reproductive dysfunction, aging. A total of 563 articles were found, and the search included systematic reviews, meta-analyzes, and randomized clinical trials. To remove duplicates and select articles, the resource "https://rayyan.ai/" was used. After the selection of articles, 126 sources were selected, which were included in the final synthesis. Results and discussion. Multidimensional genetic and environmental factors of the environment accelerate aging not only in somatic cells, but also in the cells of the male sex glands. Thus, aging significantly affects reproductive potential, including a high risk of chromosomal abnormalities, intrauterine growth retardation and other probable disorders. However, existing data show that obesity, physical inactivity and concomitant diseases are more detrimental to the male reproductive system than chronological aging. Output. The effect of the aging process on the male reproductive system is a rather complex and multifaceted process, since it is caused not only by normal physiological processes, but also by behavioral and environmental factors. Further research is needed to study gonadal aging and its effects on the male reproductive system. Өзектілігі. Қартаю - бұл барлық эукариоттық организмдерде жасушалар, ұлпалар, мүшелермен жүйелердеңгейіндебайқалатынуақытбойынша қайтымсызпроцестердің жиынтығы. Ерлердің де, әйелдердің де ұрпақтыболу қабілетіжас ұлғайғансайын төмендейтіні белгілі. Бүгінгі таңдадамығанелдерде ерлі-зайыптылар экономикалық себептерге, мансаптық жоспарлауғабайланысты баланың туылуын кейінге қалдыру үрдісібайқалады. Бұл құбылыс қартаюдың репродуктивті жүйеге әсерінзерттеу бойынша зерттеулердің өзектілігін едәуір арттырды. Мақсат. Ерлердегі репродуктивті функцияға қартаюпроцестерінің әсерінзерттеу. Материалдар мен тәсілдер. Мақалалардыіздеу жәнетаңдау үшін PRISMA принципі қолданылды (жүйелікшолулар мен мета-анализдер үшін есеп беру әдісі). Бұлшолуда MedLine, Cochrane, PubMEd мәліметтер базалары қолданылды. Іздеу тереңдігі10 жылды құрады. Барлық дерек көздерітілдік шектеусіз зерттелген. Әдебиеттерге шолу электронды және қолрежимінде жүргізілді. Шолу үшінмақалалар- жыныстық дисфункция, ерлердің репродуктивті дисфункциясы, қартаюсөздерінесәйкестаңдалған. Барлығы563 мақала табылды және іздеу жүйелі шолулар, мета-анализдер және рандомизирленген клиникалық сынақтарды қамтыды. Телнұсқаларды алып тастау және мақалаларды таңдау үшін «https://rayyan.ai/» ресурсы қолданылды. Мақалаларды таңдағаннан кейін соңғы синтезге енгізілген 126 дереккөздер таңдалды. Нәтижелер мен пікірталас. Сыртқы ортаның көп өлшемдігенетикалық және қоршағанорта факторлары тек соматикалықжасушаларда ғанаемес, сонымен бірге аталық жыныс бездерінің жасушаларында қартаюдыжеделдетеді. Осылайша, қартаюрепродуктивті потенциалғаайтарлықтай әсеретеді, оның ішінде хромосомалық ауытқулардың жоғары қаупі, жатыр ішілік өсудің тежелуі жәнебасқаықтималбұзылулар. Алайда, қолдабар мәліметтерсеміздік, физикалық белсенділік және қатаржүретінаурулар ерлердің репродуктивті жүйесі үшінхронологиялық қартаюға қарағандазиянды екенін көрсетеді. Шығу. Қартаюпроцесінің ерлердің репродуктивті жүйесіне әсері өтекүрделіжәнекөп қырлыпроцесс болып табылады, өйткенібұлтек қалыптыфизиологиялық процестермен ғанаемес, сонымен қатармінез-құлық және қоршағанорта факторларынан туындайды. Жыныс бездерінің қартаюын жәнеоның ерлердің репродуктивті жүйесіне әсерінзерттеу үшін қосымшазерттеулер қажет.