Abstract
Введение.Артериальная гипертензия (АГ) является самым распространенным фактором риска фибрилляции предсердий (ФП). Первичная профилактика ФП признана приоритетным направлением медицинской науки и практики. Цель: изучить распространенность ФП и основные факторы риска, ассоциированные с ней у больных АГ без перенесенного коронарного события в условиях первичной медико-санитарной помощи (ПМСП). Методы: В одномоментное поперечное исследование включались пациенты с АГ в возрасте 40 лет и старше, посетившие клиники ПМСП с января по сентябрь 2018г (n=1121). Критерии исключения: пороки сердца, ишемическая болезнь сердца, нарушение функции щитовидной железы, тяжелые соматические заболевания. Потенциальными предикторами ФП были возраст, пол, вес, рост, окружность талии, индекс массы тела, систолическое, диастолическое и пульсовое артериальное давление, статус курения, сахарный диабет (СД), общий холестерин и креатинин сыворотки. Ассоциации между ФП и указанными переменными изучались с использованием многофакторного логистического регрессионного анализа. Распространенность ФП и отношение шансов (ОШ) представлены с 95% доверительными интервалами (ДИ). Результаты: Распространенность ФП составила 4,7% (95% ДИ: 3,60-6,10). СД (ОШ=2,80; 95% ДИ: 1,40-5,58), возраст 60-69 лет (ОШ=4,18; 95% ДИ: 1,32-13,26), возраст 70 лет и старше (ОШ=27,68; 95% ДИ: 7,40-103,52), курение (ОШ=5,99; 95% ДИ: 2,62-13,70), окружность талии (ОШ=1,07; 95% ДИ: 1,04-1,10) и рост (ОШ=1,09; 95% ДИ: 1,03-1,15) были значимо связаны c ФП. У женщин ФП встречалась реже (ОШ=0,11; 95% ДИ: 0,04-0,32). Площадь под ROC кривой модели составила 87,3% (p<0,001). Чувствительность и специфичность модели составили 88,7% и 69,5%, соответственно. Выводы:Распространенность ФП у больных АГ высокая. СД, возраст 60-69 лет, возраст 70 лет и выше, курение, абдоминальное ожирение и высокий рост были значимо связаны с ФП. У женщин распространенность ФП была меньше. Для снижения распространенности ФП у больных с АГ в Казахстане, особенно у мужчин, наряду с контролем АД, целесообразно контролировать выявленные факторы риска ФП. Hypertension is a risk factor for atrial fibrillation (AF). Primary prevention of AF in hypertension patients is the ultimate goal of the medical and public health community. Aim: assess the prevalence and factors associated with AF in hypertensive patients without coronary heart disease (CHD) in primary care setting. Methods: A cross–sectional study was conducted in January-September 2018. Hypertensive patients 40 years and above visiting primary care clinics during the study period were recruited (n=1121). Exclusion criteria were rheumatic and congenital heart diseases, CHD, thyroid status disorders, and severe somatic diseases. Age, gender, weight, height, waist circumference(WC), body mass index, systolic, diastolic and pulse blood pressure, smoking, diabetes mellitus(DM), total cholesterol and serum creatinine were among potential predictors of AF. Independent associations between the abovementioned factors and AF were studied using multivariate logistic regression analysis. Prevalence estimates and odds ratios (OR) were presented with 95% confidence intervals (CI). Results: The prevalence of AFwas 4,7% (95% CI: 3,60-6,10). DM (OR=2,80; 95% CI: 1,40-5,58), age 60-69 (OR=4,18; 95% CI: 1,32-13,26), age 70 years and above (OR=27,68; 95% CI: 7,40-103,52) and smoking (OR=5,99; 95% CI: 2,62-13,70) had increased odds of AF compared to the reference categories. Positive associations were also observed between AF and WC (OR=1,07; 95% CI: 1,04-1,10) and height (OR=1,09; 95%: 1,03-1,15) included in the model as continuous variables. Women were less likely to have AF (OR=0,11; 95% CI: 0,04-0,32). Conclusions: The prevalence of AF among hypertensive patients without CHD in primary care setting was high. DM, age-groups 60-69 years, 70 and above years, smoking, WC and height were positively associated with AF. Women were less likely to have AF. In addition to hypertension control management of modifiable risk factors of AF is required to reduce the prevalence of AF in Kazakhstani hypertensive patients, particularly among men. Кіріспе: Артериялық гипертензия (АГ) жүрекшелер жыбыры (ЖЖ) дамуының ең кеңінен таралған қауіп факторы болып табылады. ЖЖ біріншілік алдын алу денсаулық сақтауда ауыртпалықты азайтады және науқастардың болжамын жақсартады. Мақсаты: Біріншілік медико-санитарлық көмек беру (БМСК) деңгейінде жүректің коронарлық ауруынсыз АГ бар науқастардағы ЖЖ-мен байланысты қауіп факторлары және олардың таралуын бағалау. Материалдар мен әдістер: Бір мезгілдік зерттеуге 2018 жылдың қаңтар айы мен қыркуйек айы аралығында (n=1121) БМСК клиникасына келген 40 жастан бастап АГ бар науқастар кірді. Еңгізбеу критерийлері: ЖКА, қалқанша безі қызметінің бұзылуы, ауыр ағымдағы соматикалық аурулар. ЖЖ предикторлары ретінде науқастың жасы, жынысы, бойының ұзындығы, салмағы, систолалық, диастолалық және пульстік артериялық қан қысымы, темекі тарту статусы, қант диабеті (ҚД), жалпы холестерин, сары судағы креатинин мөлшері қарастырылды. Аталған предикторлар және ЖЖ арасындағы байланыс көп факторлы логистикалық регрессиялық анализді қолдану арқылы зерттелді. ЖЖ-ң таралуымен мүмкіншілік қатынасы (МҚ) 95% сенімділік интервалымен көсетілді (СИ). Нәтижелер: ЖЖ-ң таралуы 4,7% құрады (95% СИ: 3,60-6,10). ҚД (МҚ=2,80; 95% СИ: 1,40-5,58), 60-69 жас аралығы (МҚ=4,18; 95% СИ: 1,32-13,26), 70 жас және одан жоғары (МҚ=27,68; 95% СИ: 7,40-103,52), темекі тарту (МҚ=5,99; 95% СИ: 2,62-13,70), мықын өлшемі (МҚ=1,07; 95% СИ: 1,04-1,10), бойының ұзындығы (МҚ=1,09; 95% СИ: 1,03-1,15) ЖЖ-мен мәнді байланыста. Әйелдер арасында ЖЖ-ның таралуы төмен (МҚ=0,11; 95% СИ: 0,04-0,32). ROC қисығы астындағы модель ауданы 87,3% құрады (p<0.001). Оның сезім талдығы мен арна малығы 88,7% және 69,5% сәйкесінше. Қорытынды: ЖКА артериялық гипертензиясы бар науқастарда ЖЖ-ның таралуы жалпы жиі. ҚД, 60-69 жас аралығы, 70 жас және одан жоғары, темекі тарту, абдоминальды семіру және бой ұзындығы ЖЖ-мен мәнді байланыста. ЖЖ әйелдер арасында таралуы азырақ. АГ бар науқастарда, әсіресе ер адамдар арасында ЖЖ дамуын азайту үшін, АҚҚ бақылаумен қатар ЖЖ-ң көрсетілген қауіп факторларын бақылаудыда қажет етеді.