Abstract
Мақалада ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды оқыту контекстін интеграциялау тұрғысынан инклюзивті білім беру тұжырымдамасы қарастырылады. Авторлар инклюзивті білім берудің философиясын, принциптері мен мақсаттарын талдап, оның қазіргі қоғамдағы маңызды- лығын көрсетеді. Зерттеулер мен практикалық тәжірибеге сүйене отырып, ерекше білім беру қажет- тіліктері бар студенттерге әлеуметтік өмірге белсенді қатысу мүмкіндігін қамтамасыз ететін бейім- делгіш білім беру ортасын құрудың маңыздылығы атап өтіледі. Сондай-ақ инклюзия және интеграция философиясының арасындағы айырмашылықтар талқыланады, бұл оқушылардың деректерін тиімді оқыту үшін мұғалімдердің ерекше кәсіби құзыреттілігінің қажеттілігін көрсетеді. Зерттеу мұғалімдер мен оқушылардың өзара әрекеттесуінің негізгі аспектілерін анықтайды, сонымен қатар білім беру мекемелерінде инклюзивті мәдениетті құру бойынша ұсыныстар жасайды. Мемлекеттің білім беру және әлеуметтік саясатының бір бөлігіне айналған АҚШ-та инклюзивті білім беруді енгізудің табысты тәжірибесі қарастырылуда. Авторлар Ресей, Беларусь, Украина, Қырғызстан және Өзбекстан сияқты ТМД елдеріндегі инклюзивті білім беру мысалдарын талдайды. Инклюзивті білім берудің артықшылықтары мен қиындықтарын талдай отырып, ынтымақтастық оң әлеуметтік атмосфераны құруға және оқшауланудан аулақ болуға ықпал ететін инклюзивті білім берудің негізгі қағидасы болып табылады. Инклюзивті білім беруді одан әрі дамыту және барлық оқушылар үшін қол жетімді және әділ білім беру ортасын құру үшін қорытындылар мен ұсыныстар негізделген. Түйін сөздер: инклюзивті білім беру, инклюзия, интеграция, мүмкіндігі шектеулі балалар, ерекше білім беруді қажет ететін балалар, білім алу құқығы. В статья рассматривается концепция инклюзивного образования в разрезе интеграции контекста обучения детей с особыми образовательными потребностями. Авторы анализируют философию, принципы и цели инклюзивного образования, обозначая его важность в современном обществе. Основываясь на исследованиях и практическом опыте, подчеркивается важность создания адап- тивной образовательной среды, обеспечивающей учащимся с особыми образовательными потреб- ностями возможности активного участия в социальной жизни. Также обсуждаются различия между философией инклюзии и интеграции, подчеркивая необходимость особой профессиональной компетентности педагогов для эффективного обучения данных учащихся. Исследование выделяет ключевые аспекты взаимодействия педагогов и учащихся, а также выдвигает предложения по созданию инклюзивной культуры в образовательных учреждениях. Рассматривается успешный опыт внедрения инклюзивного образования в США, которое стало частью образовательной и социальной политики государства. Авторы анализируют примеры инклюзивного образования в странах СНГ, таких как Россия, Беларусь, Украина, Кыргызстан и Узбекистан. Анализируя преимущества и вызовы инклюзивного образования, подчеркивается, что сотрудничество является ключевым принципом инклюзивного образования, способствующим созданию позитивной социальной атмосферы и избеганию изоляции. Обоснованы выводы и рекомендации для дальнейшего развития инклюзивного образования и создания более доступной и справедливой образовательной среды для всех учащихся. Ключевые слова: инклюзивное образование, инклюзия, интеграция, дети с ограниченными возможностями, дети с особыми образовательными потребностями, право на образование. The article discusses the concept of inclusive education in the context of integrating the context of teaching children with special educational needs. The authors analyze the philosophy, principles and goals of inclusive education, indicating its importance in modern society. Based on research and practical experience, the importance of creating an adaptive educational environment that provides students with special educational needs with opportunities for active participation in social life is emphasized. The differences between the philosophy of inclusion and integration are also discussed, emphasizing the need for special professional competence of teachers for effective teaching of these students. The study highlights the key aspects of interaction between teachers and students, and also puts forward proposals for creating an inclusive culture in educational institutions. The successful experience of the introduction of inclusive education in the USA, which has become part of the educational and social policy of the state, is considered. The authors analyze examples of inclusive education in the CIS countries, such as Russia, Belarus, Ukraine, Kyrgyzstan and Uzbekistan. Analyzing the advantages and challenges of inclusive education, it is emphasized that cooperation is a key principle of inclusive education, contributing to the creation of a positive social atmosphere and avoiding isolation. The conclusions and recommendations for the further development of inclusive education and the creation of accessible and fair educational environment for all students are substantiated. Keywords: inclusive education, inclusion, integration, children with disabilities, children with special educational needs, the right to education.