Abstract
Қазақстанның керемет табиғаты мен туристік ресурстары бар, оларды орынды пайдалану арқылы рентабельділік көрсеткішін жоғарылатуға болады, аймақтардың туристік-әлеуетін зерттеп, бағалау арқылы, олардың мүмкіндіктері қарастырылды. Бүгінгі күні ішкі туристік қызығушылық танытатын объект ретінде Алакөл көліне демалуға барушылардың легі артты, оның басты факторлары: қолайлы географиялық жағдайы, Қытай елімен трансшекаралық аймақ екендігі, көлдің адамның денсаулығына айтарлықтай емдік әсерінің бар екені зерделенген. Абай облысындағы Үржар ауданы мен Алматы облысындағы Алакөл ауданындағы Алакөл көлі алабын зерттеу қажеттілігі айқындалған. В.П. Благовещенский, Е.А. Тоқпанов, С.А. Севастьянованың зерттеу мәліметтерін пайдалана отырып, Алакөл көлі алабының рекреациялық әлеуетіне кешенді-интегралды бағалау жасалды. Әдіс 3 баллдық жүйеде аудан көрсеткіштерінің (климат, су нысандары, жер бедері, топырақ, өсімдік жамылғысы) орташа баллдарының сомасынан тұратын кешендік бағалауға негізделіп орындалды. Алакөл көлі алабында ландшафттардың 68 түрі бар, олар рекреациялық қызметті дамытуға қолайлы жерді анықтау үшін қажет. Демалыс пен туризмді дамыту мақсатында табиғи ландшафттардың тартымдылық дәрежесіне, құндылығына қарай аумақты аудандастыру зерттелді. Алакөл көлі алабы аймағының туристік-рекреациялық әлеуетін арттыру үшін жолдар жүйесінің жөндеу жұмыстарын жүргізу; Қытай елімен трансшекаралық туризмді дамыту; экологиялық жағдайды қадағалау, қатты және сұйық тұрмыстық қалдықтарға арналған полигондарды ұйымдастыру, жағажайды тазалау жұмыстарын жүргізу бойынша ұсыныстар берілді. Жоғары инфрақұрылыммен қамтамасыз ету және оларды дамытуға қатысты мәселелердің шешу жолдарын табу арқылы Алакөл курорттық аймағын дамытуға болады және де туристік-рекреациялық әлеуетті дұрыс пайдалану үшін ғылыми тұрғыдан зерттеу қажеттілігінің мақсаты айқындалады. Kazakhstan has a beautiful nature and tourist resources, with their reasonable use, it is possible to increase the profitability indicator, study and evaluate the tourist potential of the regions, consider their possibilities. To date, the flow of tourists to Lake Alakol has increased as an object of domestic tourist interest, its main factors have been studied: a favorable geographical location, a cross-border region with China, the presence of a significant therapeutic effect of the lake on human health. The necessity of a survey of the Alakol lake basin in the Urjar district of the Abai region and the Alakol district of the Almaty region has been determined. Using the research data of V. P. Blagoveshchenskiy, E. A. Tokpanov, S. A. Sevastyanova, a comprehensive and integral assessment of the recreational potential of the Lake Alakol basin was carried out. The method is based on a comprehensive assessment consisting of the sum of the average scores of the district indicators (climate, water bodies, relief, soil, vegetation) in a 3-point system. There are 68 types of landscapes in the basin of Lake Alakol. they are necessary to determine a suitable place for the development of recreational activities. In order to develop recreation and tourism, the zoning of the territory has been studied depending on the degree of attractiveness and value of natural landscapes. Recommendations are given on the repair of the road system to increase the tourist and recreational potential of the Alakol Lake basin; the development of cross-border tourism with China; supervision of the environmental situation, the organization of landfills for solid and liquid household waste, cleaning the beach. By providing high infrastructure and finding ways to solve the problems associated with their development, the development of the Alakol resort area is possible and the purpose of the need for scientific research for the proper use of tourist and recreational potential is determined.