Қазақстанның Қызылорда облысының күріш өсіру саласы: даму үрдстері мен перспективалары

экономика ғылымдарының кандидаты, доцент, С. Т. Жумашева, ғалым хатшы, Қазақ аграрлық-өнеркәсіптік кешенінің экономикасы және ауылдық аумақтарды дамыту ғылымизерттеу институты, Алматы қ., 050057 Сатпаев көшесі 30 б, Қазақстан, torehanoba@mail.ru, https://orcid.org/0000-0003-0559-5608, Sh. M. Каntаrbаyеvа, экономика ғылымдарының докторы, доцент; «Әлеуметтік ғылымдар» Ғылым – білім департаментінің профессоры; «Нархоз» университеті; Алматы қ., 050035 Жандосов көшесі 55, Қазақстан; shyryn-76@mail.ru; https://orcid.org/0000-0001-9539-6973, A.E. Mukhanova

1 more author

экономика ғылымдарының кандидаты; «Экономика және менеджмент» кафедрасының қауымдастырылған профессор м.а.; Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университеті; Қызылорда қ., 120014 Айтеке би көшесі 29 а, Қазақстан; aia_mukanova@mail.ru; https://orcid.org/0000-0001-9332-2591

2021

Data confidence 70 medium

How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Авторлар Қызылорда облысының күріш өсіру саласындағы қалыптасқан жағдайды қарастыруда: күріштің егіс алаңы 87 300 га құрады, бұл Қазақстанда өндірілетін күріш өнімінің 90%-ын өндіруді қамтамасыз етуге мүмкіндік берді. Ақ астықтың орташа өнімділігі гектарына 54,5 ц құрайды. Жоғары өнімді сұрыптарды пайдалану есебінен соңғы бес жылда күріш жармасын өндіру 39% - ға, күріштің жалпы түсімі екі есеге артты. Статистика комитетінің деректері бойынша, оның өңірдегі көлемі 2020 жылы 2019 жылмен салыстырғанда 15 мың тоннаға, өңделген күріш 81,2% - ға (60-тан 107,5 мың тоннаға дейін) өскен. Қызылорда облысында 2020 жылы га-дан 61,8 ц алынды, қамбаға 550 мың тоннадан астам күріш себілді. Зерттеу нәтижелері күріш жармасына ішкі сұранысты толық қамтамасыз ететін республика бойынша алынған өнімнің едәуір мөлшеріне қарамастан, ауыл шаруашылығы өндірісінің негізгі саласы және ауыл халқының табыс көзі күріш шаруашылығын одан әрі дамыту, оның экспорттық әлеуетін арттыру болып табылатынын көрсетті. Облыстағы күріш өсіру кешенінің даму қарқыны және осы дақылға әлемдік сұраныс деңгейі талданған. Өңірдегі күріш өндірісінің мәселелері мен перспективалары көрініс тапқан. Бұл мәселені зерттеу республика үшін күріш өсіру саласының маңыздылығын анықтауға мүмкіндік береді, өйткені күріш елде де және шетелде де сұранысқа ие болуда. Саладағы субсидиялар талданып, олардың тиімділігіне баға берілді. Күріш өнеркәсібін субсидиялау бойынша ұсынымдар әзірленген.