Abstract
Мақалада Маңғыстау облысының жер ресурстарын мониторингтеу және жер қойнауын пайдаланушылардың қызметін бақылау үшін геоақпараттық жүйелерді (ГАЖ) және Жерді қашықтан зондтау (ЖҚЗ) деректерін қолдану мүмкіндіктері қарастырылған. KazEOSat-1 және KazEOSat-2 спутниктерінен алынған ғарыштық суреттер негізінде бірыңғай геоақпараттық деректер базасы қалыптастырылып, мониторинг нәтижелерін визуализациялауға, сақтауға және кеңістіктік талдауға арналған мамандандырылған геопортал әзірленді. Кен орындарын игерудің нақты шекаралары лицензиялық учаскелермен салыстырылды. Келісімшарттық аумақтардан тыс жұмыстар жүргізу, жерді өз бетінше пайдалану және экологиялық ластану (мұнаймен ластану) учаскелері анықталды. Нәтижелер ГАЖ бен ЖҚЗ деректерін мемлекеттік жер бақылауы, бұзушылықтарды жедел анықтау және экологиялық мониторинг міндеттерінде біріктірудің тиімділігін растайды The article examines the use of geographic information systems (GIS) and Earth remote sensing data for monitoring land resources and controlling the activities of subsoil users in the Mangystau Region. Using satellite imagery from KazEOSat-1 and KazEOSat-2, a unified geoinformation database was created and a specialized geoportal was developed for visualization, storage, and spatial analysis of monitoring results. The actual boundaries of field development were compared with licensed areas. Cases of operations extending beyond contractual territories, unauthorized land use, and areas of environmental pollution, including oil contamination, were identified. The results demonstrate the effectiveness of integrating GIS and remote sensing data for state land control, timely detection of violations, and environmental monitoring В статье рассматривается применение геоинформационных систем (ГИС) и данных дистанционного зондирования Земли (ДЗЗ) для мониторинга земельных ресурсов и контроля деятельности недропользователей Мангистауской области. На основе снимков спутников KazEOSat-1 и KazEOSat-2 сформирована единая геоинформационная база данных и разработан специализированный геопортал для визуализации, хранения и пространственного анализа результатов мониторинга. Выполнено сопоставление фактических границ освоения месторождений с лицензионными участками. Выявлены случаи выхода работ за пределы контрактных территорий, самовольного землепользования и участки экологического загрязнения (замазученность). Результаты подтверждают эффективность интеграции ГИС и данных ДЗЗ для государственного земельного контроля, оперативного выявления нарушений и экологического мониторинга