Abstract
В статье обоснованы параметры анкерного крепления подготовительных выработок в слоистых и тектонически нарушенных породах Карагандинского угольного бассейна. По результатам геолого-структурного анализа, натурных наблюдений и расчетов определены высота свода естественного равновесия, рациональные длина и шаг анкеров, распределение нагрузки между уровнями крепи. Установлено, что при высоте свода более 1,3 м, развитой трещиноватости и слабых алевролито-аргиллитовых прослоях требуется двухуровневое анкерование. Длина анкеров составляет 2,0–2,6 м, шаг – 0,8–1,2 м. Такая система снижает раскрытие межслоевых трещин на 32–45%, прогиб кровли на 26–38% и вероятность разрушения в 2,6–3,1 раза. Результаты применимы при разработке паспортов крепления и адаптации анкерования к геомеханическим условиям Мақалада Қарағанды көмір бассейнінің қабатты және тектоникалық бұзылған жыныстарындағы дайындық қазбаларын анкерлік бекіту параметрлері негізделген. Геологиялық-құрылымдық талдау, натурлық бақылаулар және есептеулер бойынша табиғи тепе-теңдік күмбезінің биіктігі, анкерлердің ұтымды ұзындығы мен қадамы, сондай-ақ бекітпе деңгейлері арасындағы жүктеменің таралуы анықталды. Күмбез биіктігі 1,3 м-ден асқанда, жарықшақтылық дамыған және әлсіз алевролит-аргиллит қабатшалары болған жағдайда екі деңгейлі анкерлеу қажет. Анкерлердің ұзындығы 2,0–2,6 м, орнату қадамы 0,8–1,2 м. Бұл жүйе қабатаралық жарықтардың ашылуын 32–45%, төбе иілуін 26–38% азайтып, бұзылу ықтималдығын 2,6–3,1 есе төмендетеді. Нәтижелер бекіту паспорттарын әзірлеуге арналған The article substantiates rock-bolt support parameters for development workings in layered and tectonically disturbed rocks of the Karaganda Coal Basin. Geological-structural analysis, fi eld observations, and engineering calculations were used to determine the natural equilibrium arch height, rational bolt length and spacing, and load distribution between support levels. Two-level bolting is required when the arch height exceeds 1.3 m, fracturing is developed, and weak siltstone–mudstone interlayers are present. Rational bolt length is 2.0–2.6 m, with spacing of 0.8–1.2 m. The system reduces interlayer crack opening by 32–45%, roof defl ection by 26–38%, and failure probability by 2.6–3.1 times. The results can be used in support design documentatio