ТЕРМИНДІК ЭЛЕМЕНТТЕРДІҢ ЖҰМСАЛЫМДЫҚ-СЕМАНТИКАЛЫҚ ӘЛЕУЕТІ

2026

Full text Open access: Gold Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.32523/2616-678x-2026-156-3-8-23
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Мақала ғылыми терминологияны қалыптастырудағы терминэлементтердің жұмсалымды-семантикалық әлеуетін зерттеуге арналған. Қазіргі тіл білімінде терминология ғылыми коммуникацияның дәлдігі мен жүйелілігін қамтамасыз ететін тілдің ерекше ішжүйесі ретінде қарастырылады. Осыған байланысты белгілі бір семантикалық және сөзжасамдық қызметті жүзеге асыратын терминдердің құрылымдық компоненттері ретінде әрекет ететін терминэлементтер ерекше маңызға ие. Зерттеудің мақсаты – терминэлементтердің жұмсалымды-семантикалық ерекшеліктерін және олардың ғылыми терминологияны қалыптастыру мен жүйелі ұйымдастырудағы рөлін анықтау. Жұмыста терминологиялық элементтерді зерттеудің негізгі теориялық тәсілдері қарастырылады, олардың семантикалық сипаттамалары мен терминологиялық бірліктер құрылымындағы қызметтері талданады. Терминжасам үдерісіндегі терминэлементтердің рөліне және олардың ғылыми терминдердің жүйелілігі мен семантикалық айқындылығын қамтамасыз ету қабілетіне ерекше назар аударылады. Зерттеудің әдіснамалық негізін сипаттамалық, семантикалық және құрылымдық-терминжасамдық талдау әдістері құрайды. Зерттеу нәтижесінде терминэлементтердің маңызды жұмсалымды-семантикалық әлеуеті бар екендігі және ғылыми терминологияны қалыптастыру мен реттеуде маңызды рөл атқаратындығы анықталды. Олар терминологиялық лексиканың жүйелі ұйымдастырылуына ықпал етіп, ғылыми ұғымдардың дәлдігін қамтамасыз етеді. Зерттеу нәтижелері терминология және терминологиялық семантика саласындағы теориялық зерттеулерге әсер етеді, өйткені олар ғылыми терминологияның қалыптасуы мен жүйелі ұйымдастырылуындағы терминэлементтердің рөлін нақтылауға мүмкіндік береді. Ұсынылған тұжырымдар терминологиялық жүйелердің құрылымын және терминжасам тетіктерін тереңірек түсінуге ықпал етеді. Сондай-ақ зерттеу нәтижелері терминология, лексикология және ғылыми тіл теориясы бойынша әрі қарайғы зерттеулерде, тіл білімі бойынша терминологиялық сөздіктер мен оқу курстарын әзірлеуде пайдаланылуы мүмкін.