Abstract
The aim of the study was to analyse the impact of the Category 4 call routing reform on the dynamics of structural and operational indicators of the emergency medical service in the Republic of Kazakhstan from 2019 to 2024. The methodological basis was a retrospective population study based on aggregated official state statistics. The calculation of the population load rate (IR) per 1,000 population, the ineffective workload rate (IUR), the workforce transformation index, the basic growth rate assessment method, and a comparative analysis of structural shares were used. The population load rate (IR) demonstrated a V-shaped trajectory: a decrease from 426.2 to 374.6 per 1,000 population in 2020 (-12.1%), followed by a recovery to 416.9 in 2024. An analysis of the call structure revealed that after 2019 (30.2%), Category 4 calls became the dominant type. From 2020 to 2024, such calls consistently led, accounting for over 36% of the total number of service calls. The rate of late arrivals for Category 4 calls among primary care teams was 2.8%, compared to 5.1% among ambulance teams. The ineffective workload rate (IUR) remained in the range of 4.04-4.94% despite the structural restructuring of its components: unjustified calls decreased by 60.3%, while unsuccessful dispatches increased by 55.8%. Physician staffing in 2024 was 75.8%, and the physician shortage reached 471.25 positions (+39.1% compared to 2023). Ambulance vehicle depreciation returned to a critical level of 60.4%. The successful resuscitation rate increased from 38.3% to 53.1% (+14.8 percentage points). The results obtained can be used to improve inter-tier routing of ambulance calls, inform regional management decisions on primary health care infrastructure development, and plan service staffing Целью исследования являлся анализ влияния реформы маршрутизации вызовов четвёртой категории срочности на динамику структурных и операционных показателей службы скорой медицинской помощи Республики Казахстан в 2019-2024 годах. Методологическую основу составило ретроспективное популяционное исследование на основе агрегированных данных официальной государственной статистики. Применялись расчёт коэффициента популяционной нагрузки на 1 000 населения, коэффициента нерезультативной нагрузки, индекса кадровой трансформации, базисный метод оценки темпов прироста и сравнительный анализ структурных долей. Коэффициент популяционной нагрузки продемонстрировал V-образную траекторию: снижение с 426,2 до 374,6 на 1 000 населения в 2020 г. (-12,1%) с последующим восстановлением до 416,9 в 2024 г. Анализ структуры обращений показал, что после 2019 года (30,2%) вызовы четвертой категории срочности перешли в разряд доминирующих. На протяжении 2020-2024 годов они устойчиво лидировали, составляя более 36% от общего числа выездов службы. Доля опозданий по вызовам 4 категории у бригад первичной медико-санитарной помощи составила 2,8% против 5,1% у бригад скорой медицинской помощи. Коэффициент нерезультативной нагрузки сохранялся в диапазоне 4,04-4,94% при структурной перестройке его компонентов: необоснованные вызовы снизились на 60,3%, тогда как безрезультатные выезды выросли на 55,8%. Укомплектованность врачебными кадрами в 2024 г. составила 75,8%, дефицит врачей достиг 471,25 штатных единицы (+39,1% к 2023 г.). Износ санитарного автотранспорта вернулся к критическому уровню – 60,4%. Показатель успешной реанимации вырос с 38,3% до 53,1% (+14,8 п.п.). Полученные результаты могут быть использованы для совершенствования межуровневой маршрутизации вызовов скорой медицинской помощи, обоснования региональных управленческих решений по развитию инфраструктуры первичной медико-санитарной помощи и планирования кадрового обеспечения службы Изилдөөнүн максаты 2019-2024-жылдары Казакстан Республикасынын тез медициналык кызматынын түзүмдүк жана операциялык көрсөткүчтөрүнүн динамикасына шашылыш жардам көрсөтүүнү багыттоо боюнча төртүнчү категориядагы реформанын таасирин талдоо болгон. Методологиялык негиз катары расмий мамлекеттик статистиканын жалпы маалыматтарына негизделген ретроспективдүү калкты изилдөө болгон. Калктын 1 000 адамга карата жүктөм коэффициентин эсептөө, натыйжасыз жүктөм коэффициенти, персоналдын трансформация индекси, өсүү темптерин баалоо үчүн негизги ыкма жана түзүмдүк үлүштөрдүн салыштырмалуу анализи колдонулган. Калктын жүктөм коэффициенти V формасындагы траекторияны көрсөттү: 2020-жылы калктын 1 000 адамга карата 426,2ден 374,6га чейин төмөндөө (-12,1%), андан кийин 2024-жылы 416,9га чейин калыбына келүү болгон. Чакыруулардын түзүмүн талдоо көрсөткөндөй, 2019-жылдан кийин (30,2%) шашылыш жардам көрсөтүүнүн төртүнчү категориясындагы чалуулар басымдуулук кыла баштаган. 2020-жылдан 2024-жылга чейин алар дайыма алдыда болуп, кызматтын жалпы чалууларынын 36% дан ашыгын түзгөн. Баштапкы медициналык жардам топторунун 4-категориядагы чакырууларынын кечигип келүү көрсөткүчү 2,8%ды түздү, ал эми тез жардам топторунун чакыруулары 5,1%ды түздү. Компоненттеринин кайра түзүлүшүнө карабастан, натыйжасыздык көрсөткүчү 4,04-4,94% диапазонунда калган: негизсиз чакыруулар 60,3%га азайган, ал эми ийгиликсиз чакыруулар 55,8%га көбөйгөн. 2024-жылы дарыгерлердин штаттык саны 75,8%ды түзүп, дарыгерлердин жетишсиздиги 471,25 кызмат ордуна жеткен (2023-жылга салыштырмалуу +39,1%). Тез жардам унааларынын эскириши 60,4% критикалык деңгээлге кайтып келген. Реанимациянын ийгиликтүү көрсөткүчү 38,3%дан 53,1%га чейин (+14,8 пайыздык пункт) жогорулаган. Жыйынтыктар тез жардам чакырууларынын аралык багытын жакшыртуу, баштапкы медициналык жардам инфраструктурасын өнүктүрүү боюнча аймактык башкаруу чечимдерин кабыл алуу жана кызмат үчүн кадрларды пландаштыруу үчүн колдонулушу мүмкүн