Abstract
Бұл жұмыста биологиялық су тазарту процестерін автоматтандырылған басқаруға арналған 2021–2026 жылдардағы ғылыми жарияланымдардың жүйелі шолуы ұсынылады. Төрт негізгі бағыт қарастырылады: денитрификация мен биологиялық фосфорды жою процестерін реттеуге арналған интеллектуалды алгоритмдер — нейрондық желілер, бұлыңғыр логика және болжамды басқару (MPC); цифрлық егіз тұжырымдамасы мен белсенді тұнба модельдері (ASM1, ASM2d, ASM3) — жабық басқару контурында; негізгі операциялық шығын баптарының бірі ретінде аэрацияны энергия тиімді басқару; БСТ, ХСТ және аммоний азотын нақты уақытта мониторингтеуге арналған бағдарламалық датчиктер (soft-sensors). 65 жарияланымды талдау негізінде өзекті тенденциялар, шешілмеген мәселелер және перспективалы зерттеу бағыттары айқындалды.