СИНТЕТИКАЛЫҚ БЕЙНЕ КОНТЕНТТІ АНЫҚТАУДА КЕҢІСТІКТІК ЖӘНЕ УАҚЫТТЫҚ БЕЛГІЛЕРДІ ТАЛДАУ ӘДІСТЕРІ

2026

Full text Open access: Hybrid Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.52167/1609-1817-2026-142-1-214-226
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Бұл мақалада синтетикалық бейне контентті - атап айтқанда «deepfake» технологиясымен жасалған материалдарды - анықтауда кеңістіктік (spatial) және уақыттық (temporal) белгілерді бірлесе қолданудың тиімділігін зерделейді. Цифрлық ақпараттық кеністіктегі жасанды бейнелердің экспоненциалды өсуі ақпараттық қауіпсіздік саласында жаңа, кешенді шешімдерді талап etеді. Мақалада CNN (Convolutional Neural Network) негізіндегі кеңістіктік белгілерді экстракциялау және RNN/LSTM (Recurrent Neural Network / Long Short - Term Memory) архитектурасы арқылы уақыттық заңдылықтарды талдау модельдерінің жеке және гибридті режимдерде жұмыс жасауы зерттелді. Ұсынылған гибридті архитектура моделіне сүйенеді, мұнда - кеңістіктік белгілер векторы, - уақыттық белгілер векторы болып табылады. Эксперименттік зерттеу FaceForensics++, Celeb - DF және DFDC деректер жиынтықтарында жүргізілді. Нәтижелер көрсеткендей, ұсынылған CNN+RNN гибридті модель 97.8% дәлдік (accuracy), 97.3% нақтылық (precision) және 96.9% толықтық (recall) мәндерін көрсетіп, жеке CNN немесе LSTM модельдерінен елеулі түрде асып түсті. F1 - score метрикасы 0.971 деңгейіне жетті. Зерттеудің ғылыми жаңалығы - уақыттық контекстті ескеретін attention механизмін кеңістіктік белгілер экстракциясымен бірлестіру арқылы жоғары дәлдік деңгейіне қол жеткізу. Нәтижелер ақпараттық қауіпсіздік, медиа - форензика және цифрлық аутентификация салаларында практикалық қолдануға жарамды.