Abstract
Мақалада инклюзивті білім беруді құқықтық реттеу мәселелері халықаралық стандарттар мен Қазақстан Республикасының ұлттық құқық қолдану практикасы тұрғысынан кешенді түрде талданады. Зерттеу компаративтік-құқықтық әдіске негізделіп, халықаралық шарттарды, ұлттық заңнаманы, сот практикасын, сондай-ақ білім беру және әлеуметтік құқық саласындағы доктриналық дереккөздерді талдауды қамтиды. Мемлекеттің халықаралық міндеттемелері мен оларды ұлттық деңгейде іске асыру тетіктерінің арақатынасына ерекше назар аударылады. Жұмыста инклюзия қағидаттарын декларативті түрде бекітуден ерекше білім беру қажеттіліктері бар тұлғалардың білім алу құқығын нақты қамтамасыз ететін құқықтық тұрғыдан орнықты және институционалдық жағынан тұрақты механизмдерді қалыптастыруға көшу қажеттігі негізделеді. Нормативтік реттеудің фрагментарлығы, ведомствоаралық үйлестірудің жеткіліксіздігі, білім беру қатынастарына қатысушылардың құқықтық мәртебесінің айқын еместігі және тиімді құқықтық қорғау құралдарының шектеулілігі сияқты негізгі проблемалар айқындалады. Шетелдік тәжірибе, әсіресе Германия тәжірибесі мен ұлттық практиканы салыстырмалы талдау негізінде тұрақты, қолжетімді және әділетті инклюзивті білім беру кеңістігін қалыптастыруға, құқықтық білім беру мен құқықтық тәрбиені дамытуға бағытталған заңнаманы, институционалдық инфрақұрылымды және құқық қолдану тетіктерін жетілдіру әрі одан әрі дамыту жөнінде ұсынымдар ұсынылады.