Abstract
Bu makalede, önemli Türk tarihçi, yazar ve fikir adamı Nihal Atsız’ın ideolojik mirası, 20. yüzyıl Türk milliyetçiliğinin evrimi bağlamında kapsamlı bir şekilde analiz edilmektedir. Çalışma, Atsız’ın Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk yıllarındaki resmi Kemalist anlatıya karşı çıkan karmaşık ve çelişkili görüşlerini derinlemesine incelemekte; onun Türk halklarının İslam öncesi tarihi ve kültürel kodlarının popülerleşmesine yaptığı önemli katkıları ile birlikte, ırksal determinizm, irredantizm ve revanşizm gibi unsurları ele almaktadır. Makale, Atsız ile Alparslan Türkeş arasındaki doktrinel bölünmeyi, antisemitist söylemden İsrail devletleşme tecrübesine yönelik paradoksal ilgiye uzanan geçişi ve bu düşünsel mirasın günümüz Türk dünyası entegrasyon tartışmalarına yansımalarını detaylı biçimde tartışmaktadır. Araştırma, Atsız’ın biyolojik temelli radikal Pan-Türkizm modelinin, kültürel milliyetçilik paradigmasıyla (Ziya Gökalp çizgisi) karşılaştırıldığında, çağdaş Türk devletleri arasındaki iş birliği süreçleri açısından farklı teorik ve pratik sonuçlar doğurduğunu ortaya koymaktadır. Böylece Atsız fenomeni, modern Türk milliyetçiliğinin iç gerilimlerini anlamak için önemli bir analitik örnek olarak değerlendirilmektedir.