Abstract
Мақалада экономиканы цифрландыру мен экологияландыру қатар жүзеге асатын «қосарланған өтпелі кезең» жағдайында өнеркәсіптік кәсіпорындардағы эко-инновацияларды енгізудегі есептік-талдамалық процестердің цифрлық трансформациясының рөлі қарастырылған. Экологиялық шығындардың ашықтығын қамтамасыз ету және ақпараттық алшақтықтарды азайту мақсатында есептік жүйеге заманауи цифрлық технологияларды (IoT, Big Data, ERP-жүйелер және предиктивті талдау құралдары) енгізудің қажеттілігі негізделген. Экологиялық есеп жүргізу тәсілдеріндегі және цифрлық даму деңгейлерін анықтау мақсатында қазақстандық (ERG, «Қазцинк», «Қазақмыс») және халықаралық (Siemens, Unilever) компаниялардың кейстеріне салыстырмалы талдама жасалды. Цифрлық эко-трансформацияның үш деңгейлі моделі ұсынылды (реактивті, интеграцияланған, проактивті). Қазақстандық өнеркәсіптік кәсіпорындарда есептің қамтылу деңгейін кеңейту мақсатында тәжірибелік ұсынымдар жасалды (Scope 1, Scope2, Scope 3), цифрлық жүйелердің және өмірлік циклды бағалау құралдарын интеграциясы ұсынылды. Зерттеудің басты ерекшелігі- есептік процестердің цифрлануы және эко-инновациялардың даму барысының байланысын анықтауға негізделеді. Зерттеуден алынған нәтижелер, тұрақты даму стратегиясын құрауда және кәсіпорындар мен сала деңгейінде цифрландыру процесінде қолдануға болады. Тәжірибелік маңыздылығы болып: интеграцияланған цифрлық және экологиялық шешімдерді енгізу негізінде компаниялардың инвестициялық тартымдылығы мен бәсекеге қабілеттілігін арттыру мүмкіндігімен айқындалады. The article examines the role of accounting and analytical process transformation as a key driver for implementing eco-innovations in industrial enterprises under the "Twin Transition" - the simultaneous digitalization and greening of the economy. The necessity of integrating modern digital technologies (IoT, Big Data, ERP systems, predictive analytics) into the accounting system is substantiated to ensure transparency of environmental costs and eliminate information gaps. A comparative analysis of cases from Kazakhstani (ERG, Kazzinc, Kazakhmys) and international (Siemens, Unilever) companies was conducted to identify environmental accounting approaches and digital maturity levels. It was established that digitalization enables a shift from reactive emission monitoring to proactive product life cycle management and enhances the efficiency of environmental investments. A three-level model of digital eco-transformation is proposed (reactive, integrated, and proactive levels). Practical recommendations are developed for expanding the scope of accounting in Kazakhstani industrial enterprises (Scope 1-3) and integrating digital systems with Life Cycle Assessment (LCA) tools. The research findings can be applied in developing sustainable development strategies and digitalization processes at both corporate and industrial levels. The practical significance lies in the potential to increase the investment attractiveness and competitiveness of companies through the implementation of integrated digital and environmental solutions.