Abstract
Лигноцеллюлозалық биомассаны құнды өнімдерге айналдыру жаңартылатын биоматериалдарды дамытудың тұрақты тәсілі болып табылады. Өсімдік биомассасының негізгі компоненттерінің бірі болып табылатын лигнин – табиғатта көп таралған ароматты полимер және био-негізді материалдарды өндіру үшін маңызды шикізат болып саналады. Алайда көптеген өсімдік түрлері лигнин көзі ретінде әлі де жеткілікті зерттелмеген. Бұл зерттеуде Phlomis tuberosa L. өсімдігінің сабағынан лигнин алғаш рет қышқылдық өңдеу әдісі арқылы сәтті бөлініп алынды. Өсімдік сабақтары 80 °C температурада үш сағат бойы концентрлі құмырсқа қышқылымен өңделді. Қышқылдық гидролизден кейін лигнин сұйық фракциядан роторлы буландыру және тұндыру әдістері арқылы бөлініп алынды. Phlomis tuberosa L. сабағынан алынған лигнин биополимері Фурье түрлендірулі инфрақызыл спектроскопия (FTIR), сканерлеуші электрондық микроскопия (SEM) және трансмиссиялық электрондық микроскопия (TEM) әдістерімен сипатталды. FTIR спектрлері лигнинге тән функционалдық топтардың, соның ішінде гидроксил (O–H), карбонил (C=O) және алифаттық (C–H) топтардың бар екенін растады. Микроскопиялық зерттеулер бөлшектердің біркелкі морфологиясын және агрегацияның аз екенін көрсетті. Бұл материалдың қолайлы физика-химиялық қасиеттерін және наноөлшемді материалдарда қолдану мүмкіндігін білдіреді. Зерттеу нәтижелері Phlomis tuberosa L. биомассасының лигниннің перспективалы және бұрын зерттелмеген лигноцеллюлозаның көзі болып табылатынын көрсетеді. Алынған лигнин құрылымдық ерекшеліктеріне байланысты нано-гидрогельдер, био-ыдырайтын композиттер және дәрілік заттарды жеткізу жүйелері сияқты заманауи био-негізді функционалды материалдарды алу үшін тұрақты шикізат көзі ретінде қолдану мүмкіндігін көрсетеді.