Abstract
Мақалада Ақбақай кен орны аумағында 2015–2024 жылдар аралығындағы тау-кен өндірісінің кеңістіктік өсу динамикасы мен флораға әсерін қашықтықтан зондтау деректері негізінде, сонымен қатар 2024 жылы аталмыш кен орнынан әртүрлі тереңдіктегі 6 нүктеден сынамалар алынып топырақтардың ластану жағдайына ішкі зетханалық талдау жасалынды. Зерттеу барысында Google Earth, Google Earth Engine және Sentinel-2 спутниктік суреттері қолданылып, өндірістің қоршаған ортаға ықпалын бағалау үшін NDVI және LST индекстері есептелді. Сонымен қатар зерттеу объектісінен алынған топырақтардың ауыр металдармен ластанғандығы дәлелденіп отыр. Ғылыми зерттеулер тау-кен жұмыстарының табиғи ландшафтқа кері әсері анықталып, тұрақты геоэкологиялық мониторингтеудің маңызды екендігін айқындай түседі The study examines the spatial expansion of mining activities and their effects on vegetation in the Akbakay deposit from 2015 to 2024 using remote sensing data. Soil contamination was also evaluated through laboratory analyses. Sentinel-2 imagery, along with Google Earth and Google Earth Engine, was applied to calculate NDVI and LST indices for assessing the environmental impact of open-pit mining. The results show a marked increase in mining areas and waste dumps over the study period, while laboratory findings revealed heavy metal concentrations above permissible limits. Overall, the research confirms the significant environmental pressure caused by mining and highlights the need for continuous geoecological monitoring В статье проведен анализ пространственной динамики роста горнодобывающих работ на территории месторождения Акбакай и их влияния на флору на основе данных дистанционного зондирования. Также выполнен лабораторный анализ состояния загрязнения почв. В исследовании использовались спутниковые снимки Google Earth, Google Earth Engine и Sentinel-2. Для оценки воздействия карьерного производства на окружающую среду рассчитаны индексы NDVI и LST, а их пространственное распределение изучено в пределах буферных зон 1 км, 3 км и 5 км. Результаты показали значительное расширение карьерных площадей и увеличение площади и объема отвальных пород. Полученные данные подтверждают существенное экологическое воздействие горных работ на природный ландшафт и подчеркивают необходимость геоэкологического мониторинга и оценки экологических рисков