ҚАЗАҚТІЛІНЕ АРНАЛҒАН LLM ҮШІН ДЕРЕКТЕРДІ OCR АРҚЫЛЫ ДАЙЫНДАУ

2025

Closed access Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.51889/2959-5894.2026.93.1.022
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Соңғы жылдары жасанды интеллект және үлкен тілдік модельдер (LLM) қарқынды дамуда. Бұл модельдердің тиімділігі оларды үйретуге пайдаланылған деректер сапасына тәуелді. Қазақ тіліне арналған құрылымдалған мәтіндік ресурстардың тапшылығы LLM дамытуда қиындықтудырады. Мақалада қазақ тіліндегі мәтіндерді OCR технологиясы арқылы цифрландыру және олардан JSON форматында сапалы датасет жасау қарастырылады. Жұмыстың мақсаты –қазақ мәтіндерін автоматты өңдеп, LLM оқытуға жарамды құрылымдалған деректер дайындау. Бұл үшін сканерленген құжаттар жиналып, Tesseract OCR арқылы танылып, JSON құрылымына келтірілді. Нәтижесінде 37 062 құжат өңделіп, LLaMA3.2 3B моделін қазақ тілінде оқытуға қолданылды. Модель ұлттық стильді меңгеріп, поэтикалық мәтіндер құра алды. Train/loss графигі оқыту тұрақтылығын көрсетті.