Abstract
Статья посвящена оценке экологической безопасности технологических процессов фосфорной промышленности в условиях перехода от традиционных производственных схем к малоотходным технологическим модулям. Объектом исследования являются процессы образования, очистки и утилизации фторсодержащих газов и твердых отходов, возникающих при производстве кормовых обесфторенных фосфатов и аммофоса. Цель работы заключается в обосновании технологических решений, направленных на снижение техногенной нагрузки и повышение ресурсной эффективности производства. Показано, что переработка абсорбционного шлама с применением бентонитовых добавок позволяет получать гранулированный фторид кальция с улучшенными прочностными и термостойкими характеристиками, что обеспечивает экологический и экономический эффект Мақала фосфор өнеркәсібіндегі технологиялық процестердің экологиялық қауіпсіздігін дәстүрлі өндірістік схемалардан аз қалдықты технологиялық модульдерге көшу жағдайында бағалауға арналған. Зерттеу нысаны ретінде жемдік дефторланған фосфаттар мен аммофос өндірісінде пайда болатын фторқұрамды газдар мен қатты қалдықтардың түзілу, тазалау және кәдеге жарату процестері қарастырылған. Жұмыстың мақсаты техногендік жүктемені төмендетуге және өндірістің ресурстық тиімділігін арттыруға бағытталған технологиялық шешімдерді негіздеу болып табылады. Бентонит қоспаларын қолдана отырып абсорбциялық шламды қайта өңдеу беріктік және термиялық төзімділік қасиеттері жақсартылған түйіршіктелген кальций фторидін алуға мүмкіндік беретіні көрсетілді The article evaluates the environmental safety of technological processes in the phosphorus industry under the transition from traditional production schemes to low-waste technological modules. The study focuses on the formation, purification, and utilization of fluoride-containing gases and solid wastes generated during the production of defluorinated feed phosphates and ammophos. The aim of the research is to substantiate technological solutions that reduce technogenic load and improve resource efficiency. The methodology includes a comparative assessment of specific toxic mass flows and experimental studies on calcium fluoride granulation. The results indicate that processing absorption sludge with bentonite additives enables the production of granulated calcium fluoride with enhanced strength and thermal resistance, contributing to reduced emissions and waste generation