Abstract
В статье рассматривается геодезический мониторинг деформаций зданий, расположенных в зоне влияния строительства метро Алматы. Первая линия проходит в междуречье Большой и Малой Алматинки на северном склоне Заилийского Алатау, где проявляются сложные инженерно-геологические условия: высокая сейсмичность (9–10 баллов MSK-64), наклонный рельеф, неоднородные слабые грунты со значительной глубиной тоннелей (11–60 м). В условиях строительства второй очереди требуется обеспечение безопасности наземной застройки. Обоснована методика инструментального мониторинга устойчивости сооружений. Показано, что современные геодезические средства повышают точность и оперативность контроля, а обработка данных по реперам, установленным на зданиях, позволяет оценивать динамику деформаций во времени и пространстве, обеспечивая надежность наблюдений Мақалада Алматы метросы құрылысының ықпал ету аймағында орналасқан ғимараттардың деформацияларының геодезиялық мониторингі қарастырылады. Бірінші жол Іле Алатауының солтүстік беткейіндегі үлкен және Кіші Алматы өзендерінің аралығында өтеді, онда күрделі инженерлік-геологиялық жағдайлар көрінеді: жоғары сейсмикалық (9–10 балл MSK-64), көлбеу рельеф, тоннельдердің едәуір тереңдігі бар (11–60 м) біртекті емес әлсіз топырақтар. Екінші кезектегі құрылыс жағдайында жерүсті құрылысының қауіпсіздігін қамтамасыз ету талап етіледі. Құрылыстардың тұрақтылығын аспаптық мониторингтеу әдістемесі негізделген. Заманауи геодезиялық құралдар бақылаудың дәлдігі мен жеделдігін арттыратыны көрсетілген, ал ғимараттарда орнатылған реперлер бойынша деректерді өңдеу бақылаулардың сенімділігін қамтамасыз ете отырып, уақыт пен кеңістіктегі деформация динамикасын бағалауға мүмкіндік береді This article focuses on geodetic monitoring of building deformations in the Almaty Metro construction zone. The first line is located in challenging engineering and geological conditions: high seismicity (magnitude 9–10), sloping terrain, soft soils, and tunnel depths of 11–60 meters. For the second phase of construction, the safety of surface structures is particularly important. A methodology for instrumental monitoring of structural stability is substantiated. The use of modern geodetic tools improves the accuracy and efficiency of measurements. Processing data from benchmarks installed on buildings allows for an assessment of the spatial and temporal dynamics of deformations and ensures reliable observations